مطالعات لایه¬نگاری در تپة باستانی ده نو (خوزستان)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استاد دانشگاه ماینز آلمان

2 دانشجوی دکتری باستان¬شناسی دانشگاه مازندران

چکیده

تپة ده نو در مطالعات سطح­الارضی محققین آمریکایی در خوزستان شناسایی و در سال‌هایی ١٩٦٨ و ١٩٧٠ میلادی توسط استو (Steve) مورد بررسی قرار گرفت که طی آن چند آجر کتیبه­دار یافت شدند. گنجوی و کارتر (Carter) نیز در آنجا چند نمونه آجر کتیبه­دار پیدا کردند. قدیمی­ترین آجرنوشته یافت شده مربوط به دوران حکومت پادشاه ایلامی، ایگی هلکی در حدود قرن چهاردهم پیش از میلاد می­باشد. پس از او از دیگر شاهان ایلامی، شوتروک ناهونته و پسرش کوتیر ناهونته نیز آجرنوشته هایی به دست آمده که  کتیبه­های تمامی این شاهان حکایت از ساخت و مرمت معبدی برای الهه منزت دارد.
در سال ١٣٧٩ خورشیدی بررسی سطح­الارضی تپة ده نو توسط بهزاد مفیدی صورت گرفت. با توجه به نتایج این بررسی­ها و همچنین اندازه­گیری­های ژئوفیزیکی بخشی از تپه در سال 1381 خورشیدی، تصمیم گرفته شد لایه­های مختلف این تپة باستانی دقیق­تر مطالعه شوند که این مهم در بهار سال 1391 محقق گردید. در این فصل کاوش به­منظور شناخت آثار ایلامی، در ارتفاعات مختلفی در بدنة مسیل طبیعی موجود در میانه تپه تاریخی، برش­هایی ایجاد شد. در لایه­نگاری مشخص گردید آثار سده­های اسلامی تقریباًً دو متر از حجم خاک بالایی سطح تپه را دربر گرفته است. به­رغم شناسایی سفال­های دوران پارتی در سطح تپه، بخش کاوش شده فاقد استقرارهای دوران پارتی بود. در عمق حدود دو متری از سطح تپه یعنی در زیر آثار اسلامی، ساختار خشتی بزرگ مربوط به معماری دوران ایلامی آشکار گردید.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Stratigraphy of Deh Nou Archeological Mound (Khuzestan)

نویسندگان [English]

  • Behzad Mofidi Nasrabadi 1
  • Azita Mirzaii 2
چکیده [English]

Moreover, inscribed bricks of two Elamite kings, Šutruk-Nahhunte and his son, Kutir-Nahhunte, were also found that all of them referring to construction and repairs of a temple devoted to the Manzat goddess. In 2000, surface surveys on Deh Nou mound was done by by one of us (B. Mofidi). According to the results of these surveys and geophysical measurements which were accomplished in parts of the mound in 2002, a decision was made for a more detailed study on the various layers of this archaeological mound. This was performed in the spring of 2012. During this season of excavations, in order to identify Elamite artifacts, sections were cut at different heights in the body of the natural floodways locating in the middle of the mound. This stratigraphy showed that upper part of the mound ground consists of a 2 meter layer of Islamic artifacts. Despite the identification of Parthian pottery on the surface of the mound, no evidence of settlements from this historical period was traced in the excavated part

کلیدواژه‌ها [English]

  • Deh Nou archaeological mound
  • Stratigraphy
  • Middle Elamite
  • Manzat goddess
  • Inscribed brick
مفیدی نصرآبادی، بهزاد،١٣٨٦، کاوش­ها و بررسی‌های باستان‌شناسی در چغازنبیل، مونستر.
      مفیدی نصرآبادی، بهزاد، ١٣٨٩، گزارش مقدماتی کاوش­های باستان‌شناسی در هفت تپه در سال‌های ١٣٨۴ تا ١٣٨۵، مونستر.
Carter, E., 1971, Elam in the Second Millennium B.C.: The Archaeological Evidence, Chicago (Dissertation).
De Miroschedji, P., 1981, Fouilles du Chantier Ville Royale II a Suse (1975-1977). I. Niveaux Elamites, DAFI 12: 9-136.
Gasche, H.,1973, La Poterie Elamite du Deuxième Millénaire A.C., MDP 47, Leiden.
Steve, M. J.,1968, Fragmenta Elamica, Or 37: 290-307.
Steve, M. J.,1987, Nouveaux Mélanges Epigraphiques. Inscriptions Royales de Suse et de la Susiane, MDP 53, Nice.
Steve, M. J.,and Gasche, H., 1971, L’Acropole de Suse. Nouvelles Fouilles, MDP 46, Leiden/Paris.
Mofidi-Nasrabadi B., 2010, Archäologische Untersuchungen in Horriyeh und Deh-e Nou, IrAnt 45: 251-268.