نویسنده = سید محمد امین امامی
تعداد مقالات: 4
Re-tracing Copper Metallurgy in the Shahdad Region (3rd Millennium BCE)

Re-tracing Copper Metallurgy in the Shahdad Region (3rd Millennium BCE)

دوره 14، شماره 2، تابستان 1401، صفحه 1-17

https://doi.org/10.22059/jarcs.2022.345208.143139

Nasir Eskandari، Seyed Mohammadamin Emami

چکیده Shahdad is located on the western side of the Lut desert in the central Iranian Plateau. Shahdad has been a major focus of archaeological and archaeometallurgical research in the region due to extensive metallurgical activities documented at the site during the Bronze Age and for having the most abundant remains of copper metallurgy in southeastern Iran. The metallurgical developments at Shahdad have been well documented due to the previous studies by researchers working on the vast peripherial area of Shahdad dating to the period when the settlement was a permanently occupied city during the 3rd millennium BCE. Our latest surveys at the site have identified copper extraction metallurgy across a very large area based on significant amounts of ancient metallurgical remains on the surface including copper ores, moulds, crucibles, furnaces and complete metal tools. Pottery and slag have been observed macroscopically and microscopically in order to find particular traces of the metallurgical processes used during the EBA of Shahdad. Preliminary observations supply a new synopsis by re-tracing the ancient metallurgy at Shahdad. This research has revealed that the metal-workers of Shahdad mainly used copper sulphide (covellite) as their primary Cu-bearing ores. Three different slag types were identified according to their color, external texture and fabrication. Pottery samples were associated with copper metallurgy based on their phase characterizations, which were interpreted as the artefact of a distinct step in the metallurgical production process. This pottery is very porous and rough-textured due to the particular additives, leading to the formation of copper carbonate and copper oxide enrichments in the voids of the ceramic fabric

شناسایی مواد باقیمانده در عطردان های شیشه ای از دورة اشکانی تا سده‌های نخست دورة اسلامی به روش کروماتوگرافی گازی کوپل شده با طیف سنج جرمی(GC-MS)

شناسایی مواد باقیمانده در عطردان های شیشه ای از دورة اشکانی تا سده‌های نخست دورة اسلامی به روش کروماتوگرافی گازی کوپل شده با طیف سنج جرمی(GC-MS)

دوره 13، شماره 1، بهار 1400، صفحه 23-40

https://doi.org/10.22059/jarcs.2019.271372.142653

نفیسه حسینیان یگانه، آرمان شیشه گر، سید محمد امین امامی، صمد نژاد ابراهیمی

چکیده از دیرباز گیاهان و سایر مواد معطر در عطرسازی کاربرد داشته­ اند و در نتیجه ‌تولید عطردان نیز مورد توجه صنعتگران و هنرمندان بوده است. کاربرد گیاهان و سایر مواد معطر در عطرسازی‌ با گرفتن‌ روغن‌های عطرمایه‌ آنها، مقدور بوده‌ است. مواد به کار رفته در تولید مواد عطری، بیشتر از گیاهانی نظیر گل‌سرخ، میخک و زعفران‌، عود و صندل و صمغ­ های گیاهی و همچنین از برخی جانورانی چون آهو و ماهی‌عنبر، عنبر و مُشک و اظفار گرفته می­ شده است. عطردان‌هایی که برای نگهداری این محصولات به کار می‌رفته‌اند،  ظروف کوچکی از جنس­ های گوناگون بوده ­اند که بنا بر فناوری ساخت و تزئینات رایج در هر دوره اشکال و تزئینات متفاوت و متنوعی به خود گرفته‌اند. همواره شیشه یکی از مواد مورد علاقه برای تولید چنین عطردان­ هایی بوده است. در این نوشتار پس از شرحی اجمالی دربارة پیشینة عطرسازی و کاربرد عطردان از دورة هخامنشی تا سده­ های نخست دوران اسلامی، به تحلیل مواد باقیمانده درون پنج ظرف شیشه­ ای که از نظر ظاهری عطردان محسوب می­ شوند، از دوره­ های اشکانی تا سده­ های نخست دوران اسلامی موجود در مخزن موزة آبگینه­ ها و سفالینه­ های ایران پرداخته شده است.  بدین منظور این پنج عطردان، با استفاده از روش کروماتوگرافی گازی کوپل شده با طیف‌سنج جرمی ((GC-MS در آزمایشگاه کروماتوگرافی گازی پژوهشکده گیاهان و مواد اولیه داروئی دانشگاه شهید بهشتی مورد تجزیه‌وتحلیل قرار گرفتند. آثار مواد طبیعی باقی‌مانده در این اشیا عمدتاً ترکیبات حاوی اسیدهای چرب، کلسترول و وکس شناسایی شده­ اند. همچنین در دو نمونه مشخصاً بقایای مواد عطری نیز شناسایی گردید.

ساختار شناسی و مینرالوژی سفال سلادن به‌دست‌آمده از بندر تاریخی حریره در جزیره کیش؛ رد پایی بر تجارت دریایی از چین تا خلیج‌فارس

ساختار شناسی و مینرالوژی سفال سلادن به‌دست‌آمده از بندر تاریخی حریره در جزیره کیش؛ رد پایی بر تجارت دریایی از چین تا خلیج‌فارس

دوره 11، شماره 1، خرداد 1398، صفحه 1-17

https://doi.org/10.22059/jarcs.2019.71075

سید محمد امین امامی، رضا خنجری، سوگند نقوی

چکیده سفال از زمره مواد تاریخی و فرهنگی است که در بستر تاریخ گویای رشد تکنیکی و فناوری استفاده از مواد خام توسط صنعتگر سازنده آن بوده است. تنوع در هدف استفاده از این ماده و تکنیک ساخت آن سبب گشته تا سفال به‌عنوان یکی از مواد مهم در تحلیل ارتباط فرهنگی جوامع قرار گیرد. تولید سفال سلادن از اواخر قرن 3 (قرن 9 میلادی) در چین رواج گرفت و در همین سال‌ها ورود ان از طریق تجارت دریایی و زمینی به ایران اثبات‌شده است. تعداد 7 قطعه از سفال‌های به‌دست‌آمده از حفاری‌های بندر حریره در جزیره کیش مورد باهدف تعیین خصوصیات ساختاری و شیمیایی و منشأ احتمالی این مواد (صادراتی یا محلی) موردمطالعه قرار گرفتند. در این راستا از متدهای ,XRF ,XRD, ESEM-EDX LM و STA جهت شناسایی ترکیب شیمیایی خصوصیات نوری و مینرالوژی و شناسایی شیمیایی ریزساختارها فازهای تشکیل‌دهنده و درجه حرارت پخت استفاده‌شده است. نتایج نشان‌دهنده این مهم است که سفال سلادن جزیره کیش بر اساس شواهد تکنیکی و مقادیر عنصری Na2O و CaO و درجه حرارت پخت حدود 1200 درجه سانتی‌گراد با سفال سلادن چین شباهت داشته است. همچنین وجود این نوع سفال و تشابهات تکنیکی بیانگر امکان وجود ارتباط گسترده تجاری و دریایی بین چین و حوزه خلیج‌فارس بوده است.

مقایسه و بررسی ساختار ظروف سنگ مرمر منطقۀ جیرفت و شهر سوخته بر اساس مطالعات آزمایشگاهی XRD-XRF و پتروگرافی

مقایسه و بررسی ساختار ظروف سنگ مرمر منطقۀ جیرفت و شهر سوخته بر اساس مطالعات آزمایشگاهی XRD-XRF و پتروگرافی

دوره 7، شماره 2، دی 1394، صفحه 1-12

https://doi.org/10.22059/jarcs.2015.57741

محمد امین امامی، پروین سلیمانی، مریم اکبری فرد

چکیده در این پژوهش سنگ مرمرهای به دست آمده از کاوش‌های جیرفت و شهر سوخته­ برای شناسایی­ تفاوت ساختاری آنها به روش‌های تجزیة دستگاهی و پتروگرافی آزمایش شدند. سنگ مرمرهای جیرفت زردرنگ و رگه‌های پراکنده و سنگ مرمرهای شهر سوخته رگه‌های از طیف زرد تا قهوه‌ای دارند. این تفاوت ظاهری نشان­دهندۀ تفاوت ساختاری آنهاست. از اهداف مقاله، بررسی ­ساختار سنگ مرمرهای این دو منطقه و مقایسة نتایج تجزیة دستگاهی است. فاز اصلی تشکیل ­دهنده، کلیست است، اما ساختار‌شان تفاوت دارد. در نمونه‌های جیرفت کلسیت، فلسی­شکل، اما نمونه‌های شهر سوخته شعاعی و سوزنی است. شرایط محیطی در ساختار سنگ‌ها، نقش تعیین­کننده دارد و یکی از تفاوت‌های ساختار سنگ مرمرهای مناطق مختلف در نوع متامورفیسم و سرعت دگرگونی است.­­ گردآوری اطلاعات بر اساس مطالعات آزمایشگاهی و پردازش داده‌ها به صورت ­تحلیلی و مقایسه‌ای بود.