بازخوانی دوبارۀ گچبری‌های تالار آتشکده بندیان

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

وزات خانه میراث فرهنگی صنایع دستی و گردشگری

چکیده

بندیان درگز یکی از آتشکده های دوره ساسانی را در معرض دید قرار می دهد. در تالار این آتشکده وقایع جنگ بین بهرام پنجم و پادشاه هپتالی را از طریق نقشمایه های گچبری شده به نمایش گذاشته است. صحنه های مختلفی است از زمانی که بهرام پنجم به قصد جنگ با پادشاه هپتالی از تیسفون خارج شد به صورت نقوش پی در پی به نمایش درآمده است.

گچبری های فوق براساس متون تاریخی مورد بررسی و پژوهش قرار گرفته است. افزون بر نقوش گچبری، کتیبه های پهلوی ساسانی که بر دیوار محراب آتشکده نقر شده است نیز به معرفی برخی نقوش پرداخته است. این آتشکده که در زمان یزدگرد اول ساخته شده و در زمان بهرام پنجم به منظور ایجاد نقوش گچبری توسعه یافته که پیروزی او را بر هپتالی ها نشان می دهد. این آتشکده در زمان پیروز به وسیله هپتالی ها تخریب گردیده است. بنابراین تنها بخشی از قسمت پائین گچبری ها برجای مانده است.

در مقاله ای نظرات نگارنده در مورد برخی شخصیت های موجود در این گچبری مورد نقد قرار گرفته است. نگارنده بر این باور است نویسندگان این مقاله دقت لازم در تطبیق نقوش با برخی وقایع تاریخی را نداشته اند. نخستین صحنه ای که در گچبری ها دیده می شود مربوط به بهرام پنجم است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Re-reading the bedrock of the Fire Temple Hall

نویسنده [English]

  • Mahdi Rahbar
ICAR
چکیده [English]

Bandian Dargaz exposes one of the fire temples of the Sassanid period. In the hall of this fire temple, the events of the war between Bahram V and King Heptali are displayed through bedrocked motifs. There are various scenes that have been shown in successive motifs since Bahram V left Ctesiphon to fight the Heptali king.

The above beds have been studied and researched based on historical texts. In addition to the bedding motifs, the Sassanid Pahlavi inscriptions on the wall of the silver altar of the fire temple have also introduced some motifs. This fire temple, which was built during the reign of Yazdgerd I and during the reign of Bahram V, was developed to create bed designs that show his victory over the Heptalians. This fire temple was destroyed by the Heptali at the time of the victory. Therefore, only a part of the lower part of the beds is left.

In an article, the author's opinions about some of the characters in this bed are criticized. The author believes that the authors of this article did not have the necessary care in matching the designs with some historical events. The first scene seen in the beds is related to Bahram V.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Bandian
  • Dargaz
  • Firetemple
  • Sassanids
  • Heptalians
  • تاریخ دریافت: 15 مهر 1400
  • تاریخ بازنگری: 11 مهر 1401
  • تاریخ پذیرش: 02 آذر 1400
  • تاریخ اولین انتشار: 02 آذر 1400