آیکونوگرافی نقوش حیوانی مهرهای مغان دوران ساسانی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 کارشناس/ پایگاه میراث فرهنگی جیرفت

2 گروه باستانشناسی دانشکدۀ علوم انسانی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران

چکیده

تاکنون در بارۀ موبدان،سلسله مراتب، نقش و جایگاه آنها در دوران ساسانی پژوهشهای بسیاری صورت گرفته و از رهگذر این پژوهشها اطلاعات معتنابهیدر دست است. عمدۀ این آگاهیها از شواهد متنی اعم از کتیبه ها و کتابهای دینی و غیر دینی به دست آمده است. تنها شواهد باستانشناختی مربوط به این قشر مهم از جامعۀ این دوره مهرها، اثر مهرها و نیز نقش برجسته های کرتیر روحانی اوایل دوران ساسانی هستند. گذشته از اینها، که وجه فردیشان غالب است و کمک چندانی به درک ما از مسألۀ اصلی این مقاله یعنی نقش و جایگاه روحانیت دوران ساسانی نمی-کنند، مهرها و اثرمهرهای کشف شدۀ متعلق به دورۀ ساسانی منبعی دست اول برای مطالعۀ این قشر مهم و تأثیر گذار به شمار میروند. با این که بسیاری از این مهرها به ویژه مهرهای کشف شده در تخت سلیمان از سوی پژوهشگران به عنوان مهرهای مغان معرفی و پذیرفته شده اند اما تنها بخش اندکی از آنها بر اساس کتیبه به این قشر تعلق دارند. در این پژوهش با رویکرد آیکونوگرافی، نقوش حیوانی ترسیم شده بر مهرهایی که بر اساس کتیبه به مغان تعلق دارند مورد بررسی قرار گرفته اند. به این منظور پس از گردآوری نقوش مورد نظر از گزارشهای متعدد و ارایۀ توصیف مختصری به تحلیل آنها بر اساس متون زرتشتی پرداخته شد. این مقاله به این نتیجه کلی رسیده است که در مهرنگاری، نقوش انحصاری و ویژۀ مغان وجود ندارد و این قشر پیرو همان سلیقه و ذائقه و زیباییشناسی عمومی بوده اند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Iconography of animal motifs in seals of magi in Sasanian period

نویسندگان [English]

  • meysa shahsavari 1
  • seyed mehdi mosavi kohpar 2
  • Javad Neyestani 2
  • Alireza Hejebri Nobari 2
2 Department of archaeology, faculty of humanity, Tarbiat Modares university
چکیده [English]

So far, many studies have been carried out on the zoroastrian priests, the hierarchy, their role in Sassanid era, and, if not so much, through the research. Most of this awareness comes from textual evidence, including scrolls and religious and non-religious books. The only archaeological evidence related to this important class of the community of this period is the seals, the effect of the seals, as well as the prominent roles of the Kartir. Apart from the role of Kartir, whose personal aspect dominates, and does not contribute much to our understanding of the main issue of this article, the role and position of the Sassanid clergy, the seals and the discovered works of the Sassanid period are the first source for studying this important class and affecting. Although many of these seals, in particular the seals that were discovered on the Takht-e Soleyman, were introduced by scholars as Magi seals, only a small part of them are based on inscriptions into this stratum. In this study, with the iconographic approach, animal designs depicted on Magi's inscriptions are inscribed. Although many of these seals, in particular the seals that were discovered on the throne of Solomon, were introduced by scholars as Magies seals, only a small part of them are based on inscriptions into this class.

کلیدواژه‌ها [English]

  • "Magie"
  • "Glyptic of Sasanian period"
  • Sasanian period"
  • " Animal Patterns"
  • :Iconography"
  • "Archaeology"