نگرشی بر تحولات و سنت‌های فرهنگی دورۀ نوسنگی جدید در دشت ملایر براساس یافته‌های کاوش تپۀ پشت فرودگاه

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری باستان‌شناسی دانشگاه محقق‌اردبیلی

2 دانشگاه محقق اردبیلی

3 عضو هیات علمی دانشگاه محقق اردبیلی

چکیده

کرانۀ شرقی زاگرس‌مرکزی، به‌ویژه دشت ملایر، از مهم‌ترین مناطق در تحولات دورۀ نوسنگی جدید به‌شمار می‌آید. تا پیش از پژوهش حاضر، مطالعات نظام‌مند باستان‌شناختی درمورد دورۀ نوسنگی این حوزه انجام نشده بود. نوسنگی جدید دشت ملایر، نیمۀ دوم هزارۀ ششم قبل‌ازمیلاد را دربر می‌گیرد که به‌دلیل تغییرات در نقش و رنگ سفال با دوره‌های پیشین و سپسین متفاوت است. از شاخص‌ترین گونه‌ها و سنت‌های سفالی این دوره، سفال گونۀ منقوشِ هندسی سراب است. این نوع سنت سفالی، در پسکرانه‌های شرقی زاگرس‌مرکزی و دشت‌ ملایر نیز شناسایی شده است. از آنجایی‌که تاکنون مطالعات هدفمند در این حوزۀ فرهنگی انجام نشده، اطلاعات ما از جوامع نوسنگی این حوزه بسیار محدود است. پژوهش حاضر، با روش تاریخی-تحلیلی و براساس آثار مکشوف از کارگاه I و II کاوش تپۀ «پشت فرودگاه» برای نخستین‌بار به‌مطالعۀ حضور جوامع نوسنگی جدید در دشت ملایر می‌پردازد. برآیند پژوهش نشان می‌دهد که دورۀ نوسنگی جدید در دشت ملایر در تعامل با فرهنگ‌های نوسنگی جدید زاگرس‌مرکزی شکل‌گرفته است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

An Attitude to the Common Cultural Developments and Traditions of the Late Neolithic Period in Malayer Plain (Based on the Findings of a Chapter Excavation of the Poshte-Forodgah Tepe)

نویسندگان [English]

  • Khalil Ollah Beik Mohammadi 1
  • Ardeshir Javanmardzadeh 2
  • reza rezaloo 2
  • Behrooz Afkhami 3
1 Ph. D. Candidate in Archaeology, University of Mohaghegh-h Ardabili- Ardabil
2 -
3 -
چکیده [English]

The eastern coast of the Central Zagros is one of the most important areas of the Neolithic development, which has unknown angles in the wake of its common cultural traditions, which requires more in depth studies. Among these unknowns,"Malayer Plain" are associated with the effects of the "Late Neolithic" period. This period is part of the 6th Millennium B.C., due to the evolution of clay in its role and color, which can be distinguished from the earlier and later periods one of the most important species and traditions of this period is the clay-shaped pottery of Sarab which is a pivot point in the recognition of the Late Neolithic of the Central Zagros. This type of pottery has been identified along the eastern shores of the Central Zagros and Malayer plain. This cultural area is considered as the blind spot of Neolithic communities due to the lack of targeted studies. The present research is based on the historical-analytical and exploratory of Trench I & II excavation the Poshte-Forodgah Tepe for the first time to study the presence of Late Neolithic communities in the plain of Malayer, and seek to answer the question: What are the commonly used Neolithic cultures of the Malayer Plain influenced by which of the commonly used Neolithic cultural traditions of the new Central Zagros? Output the research of the presence and impact of the new Malayer periods has revealed the common cultural traditions of Kermanshah plains (Segabi, Syahbid and Sarab) and Lurestan (Qalagap).

کلیدواژه‌ها [English]

  • Late Neolithic
  • Malayer Plain
  • Poshte-Forudgah Tepe
  • Pottery Traditions
  • Cultural Findings