زمینه‌های شکل‌گیری مطالعات اسلامی در اروپا با رویکرد نحوۀ همزیستی مسلمانان و مسیحیان در اندلس

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری تاریخ فرهنگ و تمدن ملل اسلامی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران مرکزی، تهران، ایران.

2 استادیار گروه تاریخ و باستان‌شناسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران مرکزی، تهران، ایران.

چکیده

آنچه ما امروز مطالعات اسلامی می‌نامیم، از شرق‌شناسی ناشی می‌شود که در قرن‌های اخیر به یک رشته مطالعات توسعه‌یافته علمی تبدیل شده است. شروع شرق‌شناسی را در غرب مسیحی از زمان تقسیم شورای کلیسای وین در سال 1312 م مبنی بر ایجاد کرسی زبان‌های عربی، یونانی، عبرانی، سریانی در دانشکده‌های پاریس، آکسفورد، بلونیا و سالامانکا می‌دانند. همچنین شرق‌شناسان را بیشتر متخصصین در کتاب مقدس، دانشجویان رشته‌های زبان سامی، اسلام‌شناسان یا چین‌شناسان می‌دانستند. با این‌حال نمی‌توان این مسئله را ندیده گرفت که برخی از پژوهشگران معتقدند نقطۀ آغاز شرق‌شناسی، به اوایل قرن 11 م بازمی‌گردد و عدۀ دیگری آغاز شرق‌شناسی را با ترجمۀ قران برای اولین بار به زبان لاتین مرتبط می‌دانند. از سدۀ بیستم میلادی، شرق‌شناسی وارد مرحلۀ تازه‌ای شد که قسمتی از آن به طور مجزا مطالعات اسلامی نام گرفت. مطالعات اسلامی یک پل از شرق‌شناسی به مطالعات دینی است که محققان در آن تلاش دارند با تأکید بر دیدگاه‌های جدیدتر گفتگوی بیشتری در مطالعات دینی انجام دهند. در میان تحقیقات انجام‌شده، شکل‌گیری مطالعات اسلامی در اروپا با تأکید بر همزیستی مسلمانان و مسیحیان در اندلس، مسئله‌ای است که کمتر به آن پرداخته شده است. مسئله در این پژوهش این است که همزیستی مسلمانان و مسیحیان، چه زمینه‌هایی جهت شکل‌گیری مطالعات اسلامی ایجاد کرد؟ همچنین روند شکل‌گیری مطالعات اسلامی با توجه به زمینه‌های ایجادشده چه بود؟ در این پژوهش فرض بر این است که همزیستی مسیحیان و مسلمانان در اندلس، توانست زمینه‌های تبشیری، علمی و اقتصادی مطالعات اسلامی را ایجاد کند. این پژوهش به روش تحلیلی، توصیفی انجام‌گرفته و برای گردآوری داده‌ها از روش کتابخانه‌ای استفاده شده است. نتایج حاصله از این پژوهش، بیانگر آن است که پس از فتح اندلس روابط مسلمانان و مسیحیان طبیعی و غیر خصمانه بود. با ادامۀ روابط مسلمانان و مسیحیان در قرن‌های بعد، زبان عربی به عنوان زبان علم و فرهنگ انتخاب‌ شد. با گسترش اسلام در اندلس، شکل‌گیری تمدن اسلامی، شکوفایی اقتصاد و غلبۀ فرهنگ و ادبیات مسلمانان، زمینه‌های تبشیری، اقتصادی و علمی مطالعات اسلامی فراهم شد. پس از آغاز جنبش بازپس‌گیری به وسیلۀ مسیحیان و فتح شهرهای اسلامی، توجه آنان به علوم، فنون و فرهنگ مسلمانان، برانگیخته‌ شد. برای دستیابی به گنجینه‌های علمی که در کتابخانه‌های اسلامی وجود داشت، ترجمۀ کتاب‌های عربی آغاز شد. شروع نهضت ترجمه در اندلس، مطالعات اسلامی را پایه‌ریزی کرد و انتقال آثار ترجمه شده به وسیلۀ محققان و پژوهشگران که از سراسر اروپا به اندلس سرازیر شده بودند، مطالعات اسلامی را در اروپا گسترش داد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Context of the Formation of Islamic Studies in Europe with the Approach of Muslims and Christians' Integration in Andalusia

نویسندگان [English]

  • mehri alsadat hashemi doolabi 1
  • Mehrnaz Behroozy 2
1 Ph.D. Candidate History of Culture and Civilization of Islamic Nation, Department of History and Archaeology, Islamic Azad University, Central Tehran Branch. Tehran. Iran.
2 Assistant Professor in Department of History and Archaeology Islamic Azad University, Central Tehran Branch. Tehran. Iran.
چکیده [English]

What we call Islamic studies today stems from orientalism, which in recent centuries has become a field of scientifically developed studies. Orientalism is Christians west dates back to the founding of the council of the Church of Vienna in 1312AD, establishing a chair for Arabic, Greek, Hebrew and syriac in the schools of Paris, Oxford, Bologna and Salamanca. Orientalists were also mostly biblical scholars, Semitic students, Islamologists, or Chinese scholars. However, some scholars believe that orientalism dates back to the early 11th century. Other associate the beginning of orientalism with the translation of Quran into Latin for the first time. In the twentieth century, orientalism entered a new phase, called Islamic studies. Islamic studies is a bridge from orientalism to religious studies in which scholars seek to engage in more dialogue in religious studies by emphasizing new perspectives. Among the research, the coexistence of Muslims and Christians in Andalusia is an issue that has been addressed. In this study, researcher, faced with the question of what condition have created the coexistence of Muslims and Christians studies? In addition, what has been the process of formation of Islamic studies according to the created fields? In this study, question is that the coexistence of Muslims and Christians in Andalusia was able to create evangelical, economic and scientific fields of Islamic studies. The research method is descriptive- analytical, and library method collect data. The results of this study indicate that after the conquest of Spain, relations between Muslims and Christians were natural and non-hostile. These relations continued in the following centuries, they chose Arabic as their scientific and cultural language. With the spread of Islam in Andalusia, the formation of Islamic civilization, the flourishing of the economy and dominance of Muslim culture and literature evangelical, economic and scientific grounds were provided for the knowledge of Muslims. After the beginning of the reconqueste movement by Christians and the conquest Islamic cities, their attention to Muslim science, technology and culture was aroused. In order to access the scientific treasures that existed in Islamic libraries, the movement to translate Arabic books began. The beginning of the translation movement in Andalusia established Islamic studies. Its transmission by scholars who flocked to Spain, formed all over Europe spread Islamic studies in Europe.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Islamic studies
  • Andalusia
  • movement translation
  • Muslims
  • Christians
ابن اثیر، عزالدین، (1384 ش)، تاریخ کامل، ترجمۀ سید حسین روحانی، چاپ سوم، تهران، اساطیر.
ابن خلدون، عبدالرحمان، (1363 ش)، تاریخ ابن خلدون، ترجمۀ عبدالمحمد آیتی، تهران، مؤسسه مطالعاتی و تحقیقات فرهنگی.
ابوار، میله هشام، (1366ش)، اسپانیا و تمدن اسلامی، ترجمۀ، حمیدرضا آژیر، مشکوه، شماره 14، صص 54-73.
ارسلان، شکیب، (1348 ش)، تاریخ فتوحات اسلامی در اروپا، ترجمۀ، علی دوانی، بی‌جا.
آرنولد، سرتوماس و گیوم، آلفرد، (بی تا)، میراث اسلام، ترجمۀ، مصطفی علم، تهران، کتاب‌فروشی مهر.
استیپچویچ، الکساندر، (1373 ش)، کتاب، در پویه­ی تاریخ، ترجمۀ، حمیدرضا آژنگ، مشهد،  آستان قدس رضوی.
اسعدی، مرتضی، (1381 ش)، مطالعات اسلامی در غرب انگلیسی زبان، تهران، سمت.
بوکهارت، تیتوس، (1392 ش)، کتاب فرهنگ اسلامی در اسپانیا، ترجمۀ، مهرداد وحدتی، تهران، حکمت.
بولییت، ریچارد، (1386 ش)، پیوند اسلام و مسیحیت، ترجمۀ، عبدالرحیم گواهی، تهران، دفتر مطالعات سیاسی و بین‌الملل.
حورانی، آلبرت، (1387 ش)، اسلام در تفکر اروپایی، ترجمۀ، حمید نساج و همکاران. تهران، پژوهشکده مطالعات فرهنگی و اجتماعی.
جیّوسی، سلمی خضراء، (1380 ش)، میراث اسپانیای مسلمان، ترجمۀ، عبدالله عظمایی و دیگران، مشهد، بنیاد پژوهش‌های اسلامی آستان قدس رضوی.
حتی، فیلیپ خوری، (1380 ش)، تاریخ عرب، ترجمۀ، ابوالقاسم پاینده، چاپ سوم، تهران. علمی فرهنگی.
روسو، پییر، (بی‌تا)، کتاب تاریخ علوم، ترجمۀ، حسن صفاری، تهران، امیرکبیر.
رومن، استفن، (1382 ش)، تکوین مجموعه‌های اسلامی در کتابخانه‌های اروپای غربی و آمریکای شمالی، ترجمۀ، زهرا اباذری، تهران، سمت.
سارتن، جورج، (1383 ش)، مقدمه‌ای بر تاریخ علم، ترجمۀ، غلام‌حسین صدری افشار، تهران، علمی فرهنگی.
سعیدیان، غلامحسین، (1384)، [تأثیر دانشگاه‌ها و مراکز علمی مسلمانان بر مراکز علمی اروپا در قرون‌وسطی]، نامه تاریخ‌پژوهان، شماره 4، صص 23-45.
عنان، محمد عبدالله، (1380 ش)، تاریخ دولت اسلامی در اندلس، ترجمۀ، عبدالمحمد آیتی، چاپ دوم، تهران، کیهان.
همتی گلیان، عبدالمجید، (1390 ش)، مدجّنان، مشهد، بنیاد پژوهش‌های اسلامی.
لوبون، گوستاو، (1334 ش)، تمدن اسلام و عرب، ترجمۀ، سید محمدتقی فخر داعی گیلانی، چاپ چهارم، تهران، بنگاه مطبوعاتی علی‌اکبر علمی.
لوکاس، هنری، (1366 ش)، تاریخ تمدن، ترجمۀ، عبدالحسین آذرنگ، تهران، موسسه کیهان.
لوگوف، ژاک، (1387 ش)، اروپا مولود قرون وسطی، ترجمۀ، بهاءالدین بازرگانی گیلانی، تهران، کویر.
لی، آلدومیه، (1371 ش)، علوم اسلامی و نقش آن در تحول علمی جهان، ترجمۀ، محمدرضا شجاع رضوی، مشهد، بنیاد پژوهش‌های اسلامی آستان قدس رضوی.
لیندبرگ، دیویدسی، (1377 ش)، سرآغازهای علم در غرب،  ترجمۀ، فریدون بدره ای، تهران، علمی فرهنگی.
ماکاپ، ژوزف، (1326 ش)، عظمت مسلمین در اسپانیا، ترجمۀ، ابوالقاسم فیضی، اصفهان، کتاب‌فروشی تأیید.
متز، آدام، (1362ش)، تمدن اسلامی در قرن چهارم هجری، ترجمۀ علیرضا ذکاوتی، تهران، امیرکبیر.
ماله، آلبر. آیزاک، ژول، (1343 ش)، تاریخ قرون وسطی، ترجمۀ، عبدالحسین آژیر، تهران، کمیسیون معارف.
مونس، حسین، (1377 ش)، سپیده‌دم اندلس، ترجمۀ، حمیدرضا شیخی، چاپ دوم، مشهد، پژوهشگاه آستان قدس رضوی.
نعنعی، عبدالمجید، (1386 ش)، دولت امویان اندلس، ترجمۀ، محمد سپهری، چاپ دوم، قم، زیتون.
وات. مونتگومری، (1361 ش)، تأثیر اسلام در اروپا، ترجمۀ، یعقوب آژند، تهران،  مولی.
وایه، گاستون، (1363 ش)، هنر اسلامی در سده‌های نخستین، ترجمۀ، رحمان ساروچی، گیلان.
همتی گلیان، عبدالمجید، (1390ش)، مدجّنان، مشهد، بنیاد پژوهش‌های اسلامی.
ابن ابی اصیبعه، (2001 م)، عیون الانباء فی طبقات الاطباء، محقق، عامر النجّار، قاهره.
ابن بشکوال، ابوالقاسم، (1960 م)، الصله فی تاریخ ائمه الاندلس و علمائهم و محدثیهم و فقهائهم و ادبائهم، محقق، ابراهیم
الابیاری، بیروت، دارالکتاب اللبنانی.
ابن حوقل، (1983 م)، صوره الارض، چاپ دوم، بیروت، دار صادر.
ابن خطیب غرناطی، ابوعبدالله، (1973 م)، الاحاطه فی اخبار غرناطه، محقق، محمد عبدالله عنان، قاهره.
ابن عذاری مراکشی، (1985 م)، البیان المغرب فی اخبار الاندلس و المغرب، محقق، لووی پروونسال، بیروت، دارالثقافه.
المقری تلمسانی، محمد، (1968 م)، نفح  الطیب من غصن الاندلس الرطیب، بیروت، دارصادر.
Abvar, M. H. 1987. Spain and Islamic Civilization, Translated by, Hamid Reza Azhir, Meshkooh, No. 14, pp. 54-73. [In Persian].
Arnold, S. Guillaume, A. (Bita), Islamic Heritage, Translated by, Mostafa Alam, Tehran, Mehr Bookstore. [In Persian].
Asadi, M. 2002. Islamic Studies in English West, Tehran, Samat. [In Persian].
Al-Muqari Tlemesani, M. 1968. Nafh al-Tayyib from Ghosn al-Andalus al-Ratib, Beirut, Dar Sadr.
Annan, M. A. 2001. History of the Islamic State in Andalusia, Translated by, Abdolmohammad Ayati, Second Edition, Tehran, Kayhan. [In Persian].
Burnett, Charles. 2001. “The Coherence of the Arabic-Latin Translation Program in Toledo in the Twelfth Century”, Science in context, 14, pp, 249-288.
Burnett, C. 2010. The “Transfer of Science between India, Europe and China via Muslim Heritage”.
Bookhart, T. 2013. Islamic Culture in Spain, Translated by, Mehrdad Vahdati, Tehran, Hekmat. [In Persian].
Bolit, R. 2007. The Link between Islam and Christianity, Translated by, Abdolrahim Gavahi, Tehran, Office of Political and International Studies. [In Persian].
Drews, W. 2017. “Imperial Rule in Medieval Spain”, THE Medieval History Journal, 20, pp, 288-319.
Dozy, R. 1913. Spanish Islam. London, Chatto& Windus.
Ernest, C & Martin, R. 2017. “Toward a post orientalists approach to Islamic religious studies”, WWW.sc.edu
Gibb, S.  H. 1955. “THE Influence of Islam Culture on Medieval Europe”, Bulletin of the John Rylands Library, 38, pp, 82-98.
Glick, T. 2005. Islamic and Christian Spain in the Early Middle Age, 2ED, Priceton university press, ISBN, 978-90-04-14771-3.
Gaiosi, Salmi Khazra. 2001. Muslim Spain Heritage, Translated by, Abdullah Azmaei and others, Mashhad, Astan Quds Razavi Islamic Research Foundation. [In Persian].
Hata, Philip Khoury. 2001. Arab history, Translated by, Abolghasem Payende, third edition, Tehran. Scientific and cultural. [In Persian].
Hemati, Glian, A. 2011. Madjanan, Mashhad, Islamic Research Foundation. [In Persian].
Holilovic, S. 2017. “Islamic Civilization Spain-A magnificent example of interaction and unity of religion and science”, Urope PMC, PMID.
Horani, A. 2008. Islam in European Thought, Translated by, Hamid Nesaj et al. Tehran, Research Institute for Cultural and Social Studies. [In Persian].
Ibn Abi A. 2001. Ayoun al-Anba 'fi Tabqat al-Atba', researcher, Amer al-Najjar, Cairo.
Ibn Athir, Izz al-Din. 2005. al-Kāmil fit-Tārīkh, Translated by, Seyyed Hossein Rouhani, Third Edition, Tehran, Asatir. [In Persian].
Ibn Bashkwal, Abu al-Qasim. 1960. AL-Sele, researcher, Ibrahim Al-Abyari, Beirut, Lebanese Library.
Ibn Hawql. 1983. Surah Al-Ard, second edition, Beirut, Dar Sader.
Ibn Khatib al-Gharnati, Abu Abdullah. 1973. Al-Ahta fi Akhbar al-Gharnati, researcher, Muhammad Abdullah Annan, Cairo.
Ibn Khaldun, Abdul Rahman. 1984 tarikh-e Ibn-al-Khaldun, Translated by, Abdul Mohammad Ayati, Tehran, Institute of Cultural Studies and Research. [In Persian].
Ibn Azari M. 1985. Al-Bayyan Al-Maghrib Fi Akhbar Al-Andalus and Al-Maghrib, researcher, Levi Provençal, Beirut, Dar al-Thaqafa.
Imamuddin, S.m. 1981. Muslim Spain 711-1492A.D, 2d. Ed, Leiden, Brill.
Kritzec, J. 1964. Peter the venerable and Islam, Newjersey, Priceton University Press.
Kansoff, F. 1993. History of International Relations in the Middle Ages, Translated by, Qasem Safavid, Mashhad, Cultural Deputy of Astan Quds Razavi.[In Persian].
Lubon, G. 1955. Islamic and Arab Civilization, Translated by, Seyyed Mohammad Taghi Fakhrdai Gilani, Fourth Edition, Tehran, Ali Akbar Elmi Press. [In Persian].
Lucas, H. 1987. History of Civilization, Translated by, Abdolhossein Azarang, Tehran, Kayhan Institute. [In Persian].
Lugoff, J. 2008. Europe born in the Middle Ages, Translated by, Bahauddin Bazargani Gilani, Tehran, Kavir. [In Persian].
Lee, A. 1992. Islamic sciences and its role in the scientific development of the world, Translated by, Mohammad Reza Shoja Razavi, Mashhad, Astan Quds Razavi Islamic Research Foundation. [In Persian].
Lindbergh, D. 1998. The Beginnings of Science in the West, Translated by, Fereydoun Badraei, Tehran, Cultural Science. [In Persian].
Macap, J. 1947. The Greatness of Muslims in Spain, Translated by, Abolghasem Feizi, Isfahan, Confirmation Bookstore. [In Persian].
Maleh, A. Isaac, J. 1964. Medieval History, Translated by, Abdolhossein Azhir, Tehran, Education Commission. [In Persian].
Metz, A. 1983. Islamic civilization in fourth century, Translated by, Alirea Zekavati, Tehran, Amir Kbir.
Mones, H. 1998. Rise of Andalusia, Translated by, Hamidreza Sheikhi, Second Edition, Mashhad, Astan Quds Razavi Research Institute. [In Persian].
Nanei, A. 2007. The Umayyad Government of Andalusia, Translated by, Mohammad Sepehri, Second Edition, Qom, Zeiton. [In Persian].
Roman, S. 2003. The Development of Islamic Collections in Libraries of Western Europe and North America, Translated by, Zahra Abazari, Tehran, Samat. [In Persian].
Saeid, E. 2010. Orientalism, Translated by, Abd Al Rahim Gavahi, Tehran. Islamic Culture publishing office. [In Persion].
Saeidian, Gh. H. 2005. “The influence of Muslim universities and scientific centers on European scientific centers in the Middle Ages”, Letters of Historians, No. 4, pp. 23-45. [In Persian].
Sarten, G. 2004. Introduction to the History of Science, Translated by, Gholam Hossein Sadri Afshar, Tehran, Cultural Science. [In Persian].
Schimmel, A. 2010. “Islamic Studies in Germany”, Islamic Studies, 49, pp, 401-410.
Tieszen, C. 2013. “Identity amid Islam in medieval Spain”, Brill, Studies on the children of Abraham, VOL, III.
Shakib, A. 1348. History of Islamic Conquests in Europe, Translated by, Ali Davani, Bija.. [In Persian].
Stipchevich, A. 1994. Book, in the context of history, Translated by, Hamidreza Azhang, Mashhad, Astan Quds Razavi. [In Persian].
Vaughan, L. M. 2003. Conviencia: Christian, Jews, and Muslims in Medieval Spain, University of Tenneessee, Knoxville.
Wat. M. 1982. The Impact of Islam in Europe, Translated by, Yaghoub Azhand, Tehran, Molly. [In Persian].
Waye, G. 1984. Islamic Art in the First Centuries, Translated by, Rahman Sarouchi, Gilan. [In Persian].