اهمیت و جایگاه مطالعات باستان‌شناختی (تاریخی) جوامع زرتشتیان میبد یزد

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استاد باستان‌شناسی دانشگاه لیستر انگلستان

2 استادیار پژوهشگاه میراث فرهنگی

3 دانش آموخته دکتری گروه باستان‌شناسی دانشگاه تهران

4 دانشجوی دکتری گروه باستان‌شناسی دانشگاه تهران

5 دانش آموخته کارشناسی ارشد گروه باستان‌شناسی دانشگاه تهران

6 استادیار باستان‌شناسی، پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری

7 دانشگاه تهران، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشیار گروه باستان شناسی

چکیده

فصل اول پروژه مطالعه باستان‌شناختی فرهنگ زرتشتیان میبد در اردیبهشت سال 1395 به انجام رسید. در این راستا، به صورتی موازی بررسی معمارانه و مطالعه مردم‌نگاری در منطقه صورت گرفت که طی آن با توجه به اهداف پروژه و سؤالات پژوهش اجزایی از فرهنگ مادی منطقه مورد بررسی قرار گرفت. در اینجا گزارش مقدماتی فصل اول در دو بخش ارائه می‌گردد. در ابتدا گزارش بررسی معماری ارائه می‌شود که در آن اهداف بررسی و نتایج مقدماتی آن مورد بحث قرارگرفته‌اند. مطالعه معمارانه در منطقه در راستای روشن کردن الگوهای ساختمان‌سازی و گونه نگاری معمارانه در نسبت به با شرایط زیستی مردم انجام شد. برای دستیابی به این هدف دو دسته کلی از فضا (فضاهای آیینی و فضاهای مسکونی) مورد مطالعه قرار گرفتند. بخش دوم گزارشی از مطالعه مردم نگارانه و نتایج آن است. این مطالعه با هدف دستیابی به درکی کلی از تجربه زیستن و شناخت تاریخی مردم محلی از فرهنگ مادی انجام گرفت. بدین منظور با 9 نفر از اهالی محوطه‌های مورد بررسی با توجه به متغیرهای سن، ‌جنسیت و مذهب مصاحبه صورت گرفت. نتایج حاصل از این بررسی مقدماتی برای دستیابی به چهارچوب‌های اولیه بررسی و مقایسه و تحلیل فصول آینده بررسی در منطقه مورد استفاده قرار خواهند گرفت.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Zoroastrians of Maybod (Yazd): A Historical Archaeological Perspective of the Two Villages, Mazra’e Kalantar and Asr’ Abad

نویسندگان [English]

  • Ruth Young 1
  • Taha Hashemi 2
  • Ashkan Pooryan Avvali 3
  • Sepideh Jamshidi Yeganeh 4
  • Zeinab Nazari Tehrani 5
  • Mohamad Hossein Azizi Kharanaghi 6
  • Hassan Fazeli nashli 7
1 Professor,Archaeology University of Leicester Engaland
2 Assistant Professor Research Institute of Cultural Heritage
3 Ph.D. Graduated in archaeology, university of Tehran
4 Ph.D. Candidate Deportment of Archaeology, University of Tehran
5 M.A. Graduated Deportment of Archaeology, University of Tehran
6 Assistant Professor of Iranian Center for Archaeology (ICAR), Research Institute of Cultural Heritage and Truism
چکیده [English]

A joint program by the University of Tehran and the University of Leicester carried out a first season of archaeological exploration of Zoroastrian societies in Maybod, Yazd province during May 2016 for two weeks. Historical archaeology is still in its infancy in Iran. Due to extensive modernization vast amounts of data have been lost and therefore most research into the recent past can be considered as salvage program.  The aim of this research is to explore some aspects of the social history and ritual activities of the last communities of Zoroastrian societies of Yazd province based on the analysis of architectural layout, archaeological survey of the contemporary villages, interview, and historical records. Here we represent the preliminary report of the survey results of Mazra’e Kalantar and Asr’ Abad villages. In this paper we have clarified the architectural patterns and the typology of buildings of Zoroastrian communities. We have analyzed two different buildings types of religious and domestic spaces of Mazra’e Kalantar and Asr’ Abad villages. The second part of this paper is focused on the ethnographic results in order to achieve a holistic understanding of life experience based on the historical knowledge of local people. 

کلیدواژه‌ها [English]

  • Archatecture
  • Zorostian
  • historical archaeology
  • Mazraeheh Kalantar
  • Hassan Abad
سازمان جغرافیایی نیروهای مسلح، (1380)، فرهنگ آبادی‌های کشور جمهوری اسلامی ایران: استان یزد. جلد دوم، تهران، سازمان جغرافیایی نیروهای مسلح مرکز آمار ایران، (1390)، سرشماری عمومی نفوس و مسکن، پایگاه اطلاع‌رسانی مرکز آمار ایران؛ http://www.amar.org  مهندسین مشاور پویش جامع، (1391)، طرح هادی زیر پنجاه خانوار مزرعۀ کلانتر، یزد، بنیاد مسکن انقلاب اسلامی یزد.
Armed Forces Geographical Organization. 2001. Culture of the villages of the Islamic Republic of Iran: Yazd province. Second volume. Tehran: Armed Forces Geographical Organization [In Persian].
Centre of statistics of Iran. 2011. General Census of Population and Housing. Iran Statistics Center Information base: http://www.amar.org [In Persian].
Pouyesh Jame Consulting Engineers. 2011. Conductor plan for less than 50 households of Mazra’e Kalantar. Yazd: Islamic revolution Housing Foundation of Yazd [In Persian].
Javeri, M. Montazer Zohori, M. 2021, Report of the Archaeological Excavation in Zoroastrian Temple, Vigol, Unpublished data, Archive of Iranian Centre for Archaeological Research, ICAR [In Persian].
Labbaf-Khaniki, M. 2019. Excavations at Bazeh-Hur in North-Eastern Iran: A Preliminary Report, IRAN, VOL. 55, NO. 2, 253–270.
Orser, C. E 1996. A Historical Archaeology of Modern world, New York: Springer
Scham, S. A. 2001. ‘The Archaeology of disfranchised’, The Journal of Archaeological Method and Theory, 8 (2):183-213.
Wolf, E. (1982). Europe and people without history, Berkley: University of California Press.