Document Type : Research Paper
Authors
1 Professor, Department of Archaeology, Faculty of Literature and Humanities, University of Tehran, Tehran, Iran.
2 Assistant Professor, Department of Archaeology, Faculty of Cultural Heritage, Handicrafts, and Tourism, University of Mazandaran, Babolsar, Iran (Corresponding Author).
3 PhD student in Archaeology, Department of Archaeology, Faculty of Literature and Humanities, University of Tehran, Tehran, Iran.
4 PhD in Archaeology, Director of the German Archaeological Center in Iran, Berlin, Germany.
10.22059/jarcs.2025.324252.143379
Abstract
Abstract
The Shahneh Poshte Cemetery, located in the Babol district and encompassing approximately 11 hectares, represents one of the richest Iron Age sites in both Mazandaran and Iran. Situated in the foothills of the central Alborz Mountains, the site was excavated over two field seasons in 2018 and 2019. These investigations resulted in the identification of 39 analyzable burials, along with a diverse assemblage of associated grave goods, including pottery vessels, ornaments, decorative items, and weapons. This study seeks to establish both relative and absolute chronologies through comparative analysis of selected artifacts, supplemented by radiocarbon dating of human remains and charcoal samples. In addition, it addresses questions concerning cultural interactions between Shahneh Poshte and both intra-regional sites within Mazandaran and extra-regional sites across the Iranian Plateau. The funerary assemblages indicate that the majority of burials and material culture correspond closely to local Mazandaran stylistic traditions. However, certain objects exhibit affinities with broader trans-regional formal styles characteristic of areas such as Gilan, Gorgan, the central Iranian Plateau, and northwestern Iran during the late second and first millennia BC. Radiocarbon analysis of five human skeletons, yielding dates from the late second millennium to the second half of the first millennium BC, corroborates the relative chronology established through typological comparison. On the basis of combined relative and absolute chronological assessments of the 39 burials, 29 graves can be assigned to Iron Age I–III, while the remaining 10 are attributable to the late Achaemenid–early Parthian period (Iron IV). As at other significant Iron Age cemeteries, pottery constitutes the principal diagnostic category for establishing relative chronology at Shahneh Poshte. The range and typology of ceramic vessels demonstrate strong stylistic and cultural connections with contemporaneous sites within Mazandaran and across Iran more broadly.
Keywords: Shahneh Poshte Cemetery, Relative and Absolute Chronology, Iron Age, Human Burials, Funerary Objects.
1. Introduction
The Iron Age and its early stages are among the most questionable and complex archaeological topics in Iran and fundamental questions about it are still being raised after years of archaeological excavations. From the beginning until now, the focus of research on the Iron Age in Iran has been mainly on the Central Plateau, Zagros and especially northwestern regions, which was first established by Dyson’s extensive excavations at Hasanlu and the study of other important sites in the Solduz and Oshnavieh plains such as Yanik Tepe, Geoy Tepe, Haftvan, Dinkhah and Aqrab Tepe (see Dyson, 1965a; Dyson and Muscarella. 1989). In other words, other problems related to study of the Iron Age in Iran are dating, presenting a chronology and dividing it into three stages which was previously done based on the Hasanlu project. Now, with our increasing knowledge of different regions of Iran, the need to review the chronology and the way in which the Bronze Age cultures ended, the transition process and the beginning of the Iron Age is felt more than ever. However, studies related to Iron Age cultures in different regions of Iran have not been conducted in the same way, and many regions including northern slopes of the Alborz and the plains of the southern margin of Caspian Sea are full of ambiguities about processes of the beginning of the Iron Age and its developmental stages. In this regard and based on a study of one of the Iron Age societies in northern Iran, the present study attempts to address the questions of this important field by providing absolute dating of five human burials and two charcoal samples from the settlement area, as well as a comparative study of the cultural materials of the Shahneh Poshte cemetery and their comparative studies within the Iron Age chronology of Mazandaran and Iran. In other words, the combination of absolute and relative dating is one of the most advanced projects in explaining the chronology of Iron Age of Mazandaran and northern Iran, which will partially address the challenges of the limited knowledge of this period in this field and will answer questions about the absolute and relative date and sequence of use of this site, the chronological relationship of the burials of site with each other, as well as explaining the chronology of Iron Age and historical period of Mazandaran and some cultural regions of Iran.
2. Discussion
One of the most important aspects of the Shahneh Poshte cemetery study, which distinguishes it among the many Iron Age sites in the Mazandaran region and Iran, is the absolute carbon-14 dating studies on a number of human remains and cultural materials from this cemetery. A total of 7 absolute dating samples, including 5 human burial remains and 2 charcoal samples from two settlement trenches, clearly show that 39 burials at this site are located in the Iron I to Achaemenid-Early Parthian period (Iron IV), such that burial number 3 is related to Iron I (1008-1216 BCE/1192-1047 BCE), burial number 8 is related to late Iron I and early Iron II (917-1108 BCE/936-1043 BCE), burial number 35 is related to the Iron II period (834-925 BCE/822-983 BCE), burial number 18 is related to the late Achaemenid/Iron IV period (338 BCE) and finally burial number 20 belongs to late Achaemenid-Early Parthian period (Iron IV/4th to 2nd centuries BCE). In addition to the absolute dating of human burials, also two absolute dating samples were extracted from trench 7 and contexts 4 and 5 with settlement evidence which are very valuable in their own right. Therefore, two charcoal samples from Context 4 dated 215±30 BCE and Context 5 dated 160±30 BCE in Trench 7 showed that the Shahneh Poshte cemetery was used simultaneously as a cemetery and settlement space after the end of Iron III during the Achaemenid, Seleucid and early Parthian periods (in line with burial findings of Trench 6). Also, comparative studies for relative dating including the morphology of the body and handle and the color of the vessels in forms such as gray, red, brown, red-orange jars and jugs, bowls, vessels with solar bodies and handles, milk jugs, tripod vessels as well as weapons, ornaments and some structures of the graves, in line with the absolute dates of the site, exactly complement the chronological framework of Shahneh Poshte and all can be dated to the Iron Ages I, II, III and finally IV (late Achaemenid to early Parthian), generally the 12th to 3rd centuries BC. In fact, these objects are clearly comparable with contemporaneous intra-regional sites in Mazandaran province as well as other regions including the Gorgan Plain, Gilan, central plateau and northwest Iran. Based on the archaeological evidence, it seems that during the Iron I-III periods and then Iron IV (Achaemenid to early Parthian period), there is a great deal of similarity between Iron Age sites in large parts of Iran. Among these, Iron Age of Mazandaran has the greatest similarity with the Gilan region sites such as Qaleh-e-Kuti I and II, Kalvarz, Meryan, Tandovin, Tol, as well as with the Central Plateau region with sites such as Sagzabad and Qeytariyeh.
3. Conclusion
As one of the large and very rich cemeteries in the central Alborz basin in northern Iran, the Shahneh Poshte cemetery is an important site for a case study on the cultural trends and cultures of the Iron Age in northern Iran and the Mazandaran region. It can answer many questions about the processes of the region’s entry into the Iron Age, including socio-cultural changes, economic and nutritional patterns, burial traditions and practices, social classifications and common class systems, structures of graves and cultural-commercial connections within and outside the region through the study of burial data. Initial studies of the cultural materials of this site in the form of 39 burials and settlement contexts, as well as other surface artifacts obtained during two seasons of archaeological excavations indicate abundant typological connections with findings from neighboring Iron Age sites in Mazandaran and other parts of Iran, just as a major part of the chronology and sequence of the Iron Age in different regions of Iran is based on relative and comparative chronology with other regions. In summary, the diverse and diverse collection of graves in the Shahneh Poshte cemetery, based on absolute dating studies (5 samples of human skeletal and 2 charcoal samples from settlement contexts) as well as relative and comparative dating with intra-regional areas of Mazandaran and neighboring areas like the Gorgan Plain, Gilan, Semnan and the central plateau (Tehran, Rey, Qazvin, Karaj and Kashan) indicates a long-term history of use of site from the late 2nd millennium BCE to the early second half of the 1st millennium BCE. More precisely, the people of northern foothills of the Alborz mountain range in the south of the Babol region of Mazandaran used this space and place to bury their dead from the Iron Age I, probably continuously, to the Achaemenid, Seleucid and early Parthian periods (Iron IV) and have used their burial methods and traditions for several generations. The set of 7 absolute dating samples along with the study of dateable burial objects reveals the cultural and social trends of Shahneh Poshteh people society and thus makes a significant contribution to the reconstruction and compilation of the Iron Age chronology of Mazandaran and Iran.
Keywords
Main Subjects
- امیرکلایی، ابراهیم، (1387). «گزارش گمانهزنی بهمنظور تعیین عرصه و حریم محوطۀ قلعهکش دابودشت شهرستان آمل، مازندران». مازندران: اداره کل میراثفرهنگی، صنایعدستی و گردشگری (منتشرنشده).
- امیرکلایی، ابراهیم، (1388). «گزارش دومین فصل کاوش محوطۀ قلعهکش دابودشت شهرستان آمل، مازندران». مازندران: اداره کل میراثفرهنگی، صنایعدستی و گردشگری (منتشرنشده).
- امیرکلایی، ابراهیم، (1389). «گزارش گمانهزنی بهمنظور تعیین عرصه و حریم محوطۀ لامیزده شهرستان محمودآباد، مازندران». مازندران: اداره کل میراثفرهنگی، صنایعدستی و گردشگری (منتشرنشده).
- امیرکلایی، ابراهیم، (1390). «گزارش گمانهزنی بهمنظور تعیین عرصه و حریم محوطۀ گللاک شهرستان آمل». مازندران: اداره کل میراثفرهنگی، صنایعدستی و گردشگری (منتشرنشده).
- امیرکلایی، ابراهیم، (1391). «گزارش فصل سوم کاوشهای باستانشناسی محوطۀ قلعهکش شهرستان آمل، مازندران». مازندران: اداره کل میراثفرهنگی، صنایعدستی و گردشگری (منتشرنشده).
- ایروانیقدیم، فرشید؛ و ممیزادهگیگلو، سلیمان، (1396). «گونهشناسی و معرفی سفالهای عصر آهن کورگانهای جعفرآباد خداآفرین (فصل اوّل کاوش)». مطالعات باستانشناسی، 2 (4-6): 33-50. https://doi.org/10.22059/jarcs.2013.32118
- اورلت، برونو، (۱۳۹۲). عصر آهن اولیه در پشتکوه لرستان. ترجمه: کمالالدین نیکنامی و امیر ساعدموچشی، تهران: سمت.
- حاکمی، علی، (1396). کاوشهای باستانشناسی رودبار گیلان. 1343تا 1347 هجری خورشیدی. بهکوشش: شاهین آریامنش، چاپ دوم، تهران: پژوهشگاه میراثفرهنگی و گردشگری.
- حسینزادهساداتی، جواد؛ نورعلیوند، حمزه؛ جاوری، محسن؛ منتظرظهوری، مجید؛ سهرابینیا، احمد؛ و سولتیشیاک، آرکادیوش، (1398). «فرهنگ سفال خاکستری و گورستانهای هزارۀ دوم منطقۀ مرکزی ایران: ارزیابی تاریخگذاریهای مطلق». همایش بینالمللی عصرآهن در غرب ایران و مناطق همجوار (1)، بهکوشش: یوسف حسنزاده، علیاکبر وحدتی و زاهد کریمی، تهران: پژوهشگاه میراثفرهنگی و گردشگری، موزۀ ملی ایران، سنندج: اداره کل میراثفرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان کردستان: 421-437.
- حیدری، نرگس، (1395). «بررسی الگوهای استقراری محوطههای پیشازتاریخی استان مازندران از دورۀ پارݣݣینهسنگی تا عصر آهن». رسالۀ دکتری، بابلسر: دانشگاه مازندران (منتشرنشده).
- حیدری، نرجس؛ عباسنژادسرستی، رحمت؛ و فاضلینشلی، حسن، (1397). «برهمکنش های فرهنگی عصر مفرغ مازندران بر پایۀ دادههای سفالی». مطالعات باستانشناسی، 10 (1): 57-74. https://doi.org/10.22059/jarcs.2018.220765.142355
- حیدریان، محمود، (1390). «چگونگی سیر تحول فرهنگهای پیش از تاریخی غرب مازندران براساس کاوشهای باستانشناسی تپه کلار و پناهگاه صخرهای راشک کلاردشت». رسالۀ دکتری باستانشناسی، تهران: دانشگاه تربیت مدرس، (منتشر نشده).
- خلعتبری، محمدرضا، (1383الف). کاوشهای باستانشناسی در محوطههای باستانی تالش، تول گیلان. تهران: پژوهشکدۀ باستانشناسی، رشت: اداره کل میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی استان گیلان.
- خلعتبری، محمدرضا، (1383ب). کاوشهای باستانشناسی در محوطههای باستانی تالش. وَسکه و میانرود. تهران: پژوهشکده باستانشناسی، رشت: اداره کل میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی استان گیلان.
- خلعتبری، محمدرضا، (1383ج). کاوشهای باستانشناسی در محوطههای باستانی تالش. مریان و تندوین. تهران: پژوهشکده باستانشناسی، رشت: اداره کل میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی استان گیلان.
- خلعتبری، محمدرضا، (1392). گیلان در عصر آهن. چاپ اول، تهران: گوی.
- دهپهلوان، مصطفی؛ جاهد، مهدی؛ تازیک، عمار؛ محمدخانی، کورش؛ و فرنام، الهام، (1398). «ترانشه 13، گورستان نویافته غربی عصر آهن 2 و 3 قره تپه سگزآباد». همایش بینالمللی عصر آهن در غرب ایران و مناطق همجوار (1)، بهکوشش: یوسف حسنزاده، علیاکبر وحدتی، و زاهد کریمی، تهران: پژوهشگاه میراثفرهنگی و گردشگری، موزۀ ملی ایران، سنندج: اداره کل میراثفرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان کردستان: 370-391.
- دهستانیکلاگر، محمد، (1391). «گاهنگاری نسبی استقرارهای باستانی شهرستان بابل از دورۀ نو سنگی تا عصر آهن». پایاننامۀ کارشناسیارشد، تهران: دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکز (منتشرنشده).
- رضایی، حبیب، (1397). «گمانهزنی بهمنظور تعیین عرصه و پیشنهاد حریم تپه شریف گرگان». گزارشهای شانزدهمین گردهمایی سالانه باستانشناسی ایران (مجموعه مقالات کوتاه 1396)، تهران: پژوهشگاه میراثفرهنگی و گردشگری: 220-225.
- رضائینیا، عباسعلی؛ وحدتی، علیاکبر؛ و شریفی، مصطفی، (1400). «یافتههای فرهنگ عصرآهن تپه پریجای مازندران». مطالعات باستانشناسی پارسه، (16): 51-68. https://doi.org/10.30699/PJAS.5.16.51
- روستایی، کوروش؛ و کوهی گیلوان، مجید، (1386). «تپه حصار در عصر آهن». نامه پژوهشگاه، 21-20: 88-69.
- رهبر، مهدی، (1376). «کاوش آرامگاههای الیمایی گلالک شوشـتر». یادنامه اولین همایش باستانشناسی، شوش، تهـران: سـازمان میراثفرهنگی کشـور: 175-208.
- زارعخلیلی، مرضیه، (1389). «مقایسۀ تطبیقی سفالهای غار کمیشان با محوطههای همجوار». پایاننامۀ کارشناسیارشد، تهران: دانشگاه تربیت مدرس (منتشرنشده).
- سرلک، سیامک؛ و عقیلی نیاکی، شیرین، (1384). «تکنیک های معماری و فن آوری فلزکاری در جوامع استقراری عصر آهن I و II محوطۀ قلیدرویش، جمکران-قم». اثر، ۳۸ و ۳۹: 124-161.
- سرلک، سیامک، (1389). فرهنگ هفت هزارسالۀ شهر قم و کاوشهای باستانشناختی قلیدرویش جمکران، قم. چاپ اول، قم: اداره کل میراثفرهنگی، صنایعدستی و گردشگری استان قم، نقش.
- سرلک، سیامک، (1390). باستانشناسی و تاریخ قم: نتایج کاوشهای باستانشناختی و لایهنگاری محوطۀ قلیدرویش و شادقلیخان. چاپ اول، قم: اداره کل میراثفرهنگی، صنایعدستی و گردشگری استان قم، شاخص.
- شریفیهولایی، عبدالمطلب، (1384). «سومین فصل کاوش در گورستان گنداب و خرند». تهران: سازمان میراثفرهنگی و گردشگری کشور (منتشرنشده).
- شریفیهولایی، عبدالمطلب، (1386). «کاوشهای باستانشناسی در محوطه عصر آهن گندآب شهمیرزاد، استان سمنان». گزارشهای نهمین گردهمایی سالانه باستانشناسی ایران (مجموعه مقالات: جلد دوم)، چاپ اول، تهران: پژوهشگاه میراثفرهنگی و گردشگری: 229-246.
- شریفیهولایی، عبدالمطلب، (1396). «پژوهشهای باستانشناسیِ گورستان عصرآهن گندآب شهمیرزاد، استان سمنان». مطالعات باستانشناسی پارسه، ۱ (۱): ۶۰-۴۹. https://doi.org/doi.org/10.30699/PJAS.1.1.49
- شیخشعاعی، فهیمه؛ و نیکنامی، کمالالدین، (1397). «آنالیز ایزوتوپهای پایدار استرانسیوم و تعیین افراد بومی یا غیربومی در گورستانهای باستانی، مطالعۀ موردی: گورستان عصر آهن محوطه باستانی گوهرتپه». مطالعات باستانشناسی، 10 (2-18): 159-170. https://doi.org/10.22059/jarcs.2019.68536
- صفری، مجتبی؛ عباسنژادسرستی، رحمت؛ فاضلیشلی، حسن؛ تورنتون، کریستفر؛ و تومالسکی، یودیت، (1400). «گاهنگاری نسبی عصر مفرغ جبهۀ شمالی البرز مرکزی برپایۀ گونهشناسی سفالهای محوطۀ قلعهبن بابل، مازندران». مطالعات باستانشناسی پارسه، ۵ (۱۷): 27-57. https://doi.org/10.30699/PJAS.5.17.27
- صمدی، حبیبالله، (1334). «اطلاعات اجمالی درباره چند ظرف مکشوفه در دروس شمیران». فصلی از مجلد سوم گزارشهای باستانشناسی، تهران: موزه ایران باستان: 139-146.
- طلایی، حسن، (1388). عصر مفرغ ایران. چاپ سوم، تهران: سمت.
- عابدینیعراقی، مهدی، (1396). «بررسی استقرارهای عصر آهن III در منطقه مرکزی مازندران». پایاننامۀ کارشناسیارشد، تهران: دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکز (منتشرنشده).
- عابدینیعراقی، مهدی؛ و مهاجرینژاد، عبدالرضا، (1399). «نشانهای از هنر سکایی در سوادکوه». تاریخ و باستانشناسی مازندران، 1 (1): 60-71.
- عباسی، قربانعلی، (1390). گزارش پایانى کاوشهاى باستانشناختی نرگس تپه، دشت گرگان. چاپ اول، تهران: گنجینه نقش جهان.
- عباسی، قربانعلی، (1394). دستاوردهای باستانشناسی دشت گرگان بزرگ (ورکان). تهران: ایران نگار.
- عباسنژاد سرستی، رحمت، (1388). «گزارش کاوشهای باستانشناسی و گمانهزنیهای تپه عباسی خانسر شهرستان نکا، استان مازندران». ساری: اداره کل میراثفرهنگی و گردشگری استان مازندران (منتشرنشده).
- عبدیان، شیرین، (1395). «شناخت و ارائه طرح حفاظت پیکرک های فلزی منطقه خرند سمنان». پایاننامۀ کارشناسیارشد، تهران: دانشکدۀ حفاظت و مرمت دانشگاه هنر (منتشرنشده).
- عزیزیخرانقی، محمدحسین؛ و معجزاتی، فریبا، (1400). پژوهشهای باستانشناسی گیلان به روایت فعالیتهای استاد محسن مقدم. تهران: موزۀ ملی ایران. https://irannationalmuseum.ir/fa/wp-content/uploads/2021/10/Azizi-and-Mojezati-1400-Gilan-archaeology-Moghadam.pdf
- علاءالدیــن، محمــد، (1394). «گونهشناسی و مطالعه تطبیقی "مجموعه زیارت" در موزۀ ملی ایران و موزۀ باستانشناسی گرگان». پایاننامۀ کارشناسیارشد، زاهدان: دانشگاه سیستان و بلوچستان (منتشرنشده)
- عمرانیرکاوندی، حمید؛ و قربانعلی، عباسی، (1383). «گمانهزنی بهمنظور تعیین عرصه و حریم تپه بسیجیان، آزادشهر». گرگان: ادارهکل میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی استان گلستان (منتشرنشده).
- فاضلینشلی، حسن، (1397). «گزارش فصل اول کاوش محوطههای بزرودپی (قلعه بن) و شهنهپشتۀ شهر خشرودپی شهرستان بابل». تهران: پژوهشکده باستانشناسی (منتشرنشده).
- فاضلینشلی، حسن، (1399). «گزارش کاوش در محوطۀ شهنهپشته شهرستان بابل». تهران: پژوهشکدۀ باستانشناسی (منتشرنشده).
- فاضلینشلی، حسن؛ دارابی، حجت؛ ناصری، رضا؛ و فلاحیان، یوسف، (1390). «گاهنگاری مطلق و نسبی تپه سگزآباد دشت قزوین». مطالعات باستانشناسی، 3 (1-3): 133-158. https://jarcs.ut.ac.ir/article_28699.html
- فاضلینشلی، حسن؛ و آقالاری، بایرام، (1394). «واکاوى عصر آهن دشت تهران بر اساس داده هاى باستانشناسى تپه پردیس». ارج ورجاوند: یادنامه استاد دکتر پرویز ورجاوند، بهکوشش: شاهین آریامنش، تهران: انتشار: 149-190. https://iranvarjavand.ir/wp-content/uploads/2020/03/Arj-e-Varjavand-p.pdf
- فاضلینشلی، حسن؛ صفری، مجتبی؛ وهو، شیاخونگ؛ کلواری جانکی، هدایت؛ و تومالسکی، یودیت، (1401). «گاهنگاری عصر مفرغ جبهه شمالی البرز مرکزی با تکیه بر کاوش محوطه قلعه بن بزرودپی شهرستان بابل». پژوهشهای باستانشناسی ایران، 12 (32): 103-134. https://doi.org/10.22084/nb.2022.24603.2354
- فرخنیا، شراره، (1399). «گونهشناسی و مقایسۀ تطبیقی سفالهای گورستان قیطریه: بازنگری مجموعۀ موجود در موزۀ ملی ایران». موزۀ ملی ایران، 1 (1): 93-128. https://doi.org/10.6084/m9.figshare.14754171
- فلاحکیاپی، محمد، (1395). «پژوهش میدانی محوطههای عصر آهـن حوضهی رود تجن سـاری». پایاننامۀ کارشناسیارشد، تهران: دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکز (منتشرنشده).
- فهیمی، حمید، (1381). فرهنگ عصر آهن در کرانههای جنوب غربی دریای خزر از دیدگاه باستانشناسی. چاپ اول، تهران: سمیرا.
- قاسمی گرجی، سرالله، (1396). «آغاز عصر آهن در دشتهای شرقی مازندران». پایاننامۀ کارشناسیارشد، بابلسر: دانشکدۀ هنر و معماری دانشگاه مازندران (منتشرنشده).
- قسیمی، طاهر؛ اکبری، مسعود؛ قسیمی، آکام؛ قدری، محمدرضا؛ بحرالعلومی شاپورآبادی، فرانک؛ عظیمی، مولود سادات؛ عزیزی، اقبال؛ اسعدی، اسماعیل؛ قاسمیان، مجتبی؛ داوودی، حسین؛ صالحوند، نوید؛ آقاعلی گل، داوود؛ و فوجیساوا، آکیرا، (1398). «کاوش نجاتبخشی گور عصر آهنی روار، حوضۀ رودخانۀ سیروان، هورامان، کردستان». همایش بین المللی عصر آهن در غرب ایران و مناطق همجوار (1)، بهکوشش: یوسف حسنزاده، علیاکبر وحدتی، و زاهد کریمی، تهران: پژوهشگاه میراثفرهنگی و گردشگری، موزۀ ملی ایران، سنندج: اداره کل میراثفرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان کردستان: 63-85.
- کامبخشفـرد، سـیفالله، (1346). «آثار و بقایای دهکدههای پارتی «اشکانی» در مغان آذربایجان». بررسیهای تاریخی، ۷: 4-28.
- کامبخشفـرد، سـیفالله، (1347). «کاوش در معبد آناهیتا (کنگاور)». بررسیهای تاریخی، 18: 11-38.
- کامبخشفرد، سیفالله، (1377). «گورخمرههای اشکانی». باستانشناسی و تاریخ، پیوست شمارۀ 1، چاپ نخست، تهران: مرکز نشر دانشگاهی.
- کامبخشفرد، سیفالله، (1379). سفال و سفالگری در ایران از ابتدای نوسنگی تا دوران معاصر. چاپ اول،تهران: ققنوس.
- کیانی، محمدیوسف، (1357). سفال ایرانی: بررسی سفالینههای ایرانی مجموعه نخست وزیری. چاپ اول، تهران: نخستوزیری.
- لوکنت، اولیویه؛ و مشکور، مرجان، (1375). «یافتههای باستانشناختی در هیرکانی و دهستان از عصر آهن تا دورۀ تیموری». باستانشناسی و تاریخ، 10 (2): 9-21.
- لوین، لوییس، (1388). «عصر آهن». باستانشناسی غرب ایران، بهکوشش: فرانک هول، ترجمۀ زهرا باستاتی، چاپ چهارم. تهران: سمت: 449-496.
- ماهفروزی، علی، (1382الف). «گزارش 3 فصل بررسی باستانشناسی شرق مازندران، 1379 تا 1382». تهران: سازمان میراثفرهنگی کشور (منتشرنشده).
- ماهفروزی، علی، (1384). «گزارش توصیفی کاوشهای باستانشناسی گوهرتپه: رستمکلا، مازندران». تهران: سازمان میراثفرهنگی کشور (منتشرنشده).
- ماهفروزی، علی، (1389الف). «گزارش توصیفی کاوشهای باستانشناسی گوهرتپه: رستمکلا، مازندران». تهران: سازمان میراثفرهنگی کشور (منتشرنشده).
- ماهفروزی، علی، (1389ب). «گزارش تعیین حریم تپه ترکام». تهران: مرکز اسناد سازمان میراثفرهنگی (منتشرنشده).
- محمدیفر، یعقوب؛ و هژبری نوبری، علیرضا، (1383). «نگرشی بر آیین تدفین گورخمره ای دوران اشکانی در حاشیه غربی زاگرس مرکزی (مریوان)». پیام باستانشناس، 2: 29-42. https://sanad.iau.ir/Journal/peb/Article/935531
- مجیدزاده، یوسف، (1389الف). کاوشهای محوطه باستانی ازبکی. جلد اول: هنر و معماری. چاپ نخست، تهران: اداره کل میراثفرهنگی، صنایعدستی و گردشگری استان تهران.
- مدودسکایا، یانا، (1384). ایران در عصر آهن 1. ترجمۀ علیاکبر وحدتی، چاپ اول، تهران: پژوهشکدۀ باستانشناسی.
- مسجدی خاک، پرستو؛ و خزاییکوهپر، مصطفی، (1396). «بررسی و معرفی محوطههای باستانی پیش از تاریخ تا آغاز اسلامی به دست آمده از قسمت مرکزی کجور، مازندران». جستارهای باستانشناسی ایران پیش از اسلام، 2 (2-4): ٩٠-٧٥. https://iaej.sku.ac.ir/article_10178.html
- ملکزاده، مهرداد؛ ناصری، رضا؛ و خانیپور، مرتضی، (1395). «گورستان مرسین شهمیرزاد». گزارشهای چهاردهمین گردهمایی سالانه باستانشناسی ایران، بهکوشش: حمیده چوبک، چاپ نخست، تهران: پژوهشگاه میراثفرهنگی و گردشگری: 463-469.
- میرموسوی، مقداد، (1395). «مطالعه تحلیل و طبقهبندی یافتههای سفالی محوطه کبودوال». پایاننامۀ کارشناسیارشد، گرگان: موسسه آموزش عالی گلستان (منتشر نشده).
- میرموسوی، مقداد؛ و نوکنده، جبرئیل، (1396). «محوطۀ کبودوال، نویافتهای از عصر آهن در دشت گرگان». مجموعه مقالات اولین نشست تخصصی چشمانداز باستانشناسی عصر آهن شمال و شمالغرب، بهکوشش: ولی جهانی و مهدیس نجفزاده، رشت: اداره کل میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی استان گیلان: 36-54.
- موسوی کوهپر، سیدمهدی؛ و عباسنژاد سرستی، رحمت، (1386ب). «گزارش کاوشهای باستانشناختی در تپه کلار کلاردشت، فصل اول (1385)». تهران، مرکز اسناد سازمان میراثفرهنگی، پژوهشکده باستانشناسی، (منتشر نشده).
- نقشینه، امیرصادق، (1384). «کاوشهای غار هوتو و اهمیت یافتههای سفالی عصر آهن آن». پیام باستانشناس، 3 (2): 59-78. https://sanad.iau.ir/journal/peb/Article/704549?jid=704549
- نقشینه، امیر صادق؛ قنبری، بهنام؛ و اعلائی، بابک، (1392الف). «شواهدی جدید از عصر مفرغ جدید و عصر آهن در قلعه تپه ابهر». پیام باستانشناس، 10 (20): 62-89. https://sanad.iau.ir/journal/peb/Article/703733?jid=703733
- نقشینه، امیرصادق؛ حاتمی، الناز؛ و نیکروانمتین، هومن، (1392ب). «مطالعه پتروگرافی سفال عصر آهن غار هوتو». پژوهشهای باستانشناسی ایران، 5: 63-78. https://nbsh.basu.ac.ir/article_706.html
- نعمتی، محمدرضا، (1402). «فصل چهارم کاوش گورستان مرسین چال (سد فینسک)، استان سمنان». گزیدهای از یافتههای پژوهشهای باستانشناسی ایران در سال 1400 (بیستویکمین گردهمآیی سالانۀ باستانشناسی ایران، اسفندماه 1402)، چاپ اول، تهران: پژوهشگاه میراثفرهنگی و گردشگری: 121-132.
- نعمتی، محمدرضا؛ و صدرایی، علی، (1391). «بررسی شیوههای تدفین دورۀ اشکانی در گورستان ولیران دماوند». مطالعات باستانشناسی، 2 (5-6): 103-121. https://doi.org/10.22059/jarcs.2013.32122
- نعمتی، محمدرضا؛ شریفیان، فریبا؛ و صدرایی، علی، (1398). «مطالعه و تحلیل سکههای مکشوف از محوطهی ولیران دماوند». پژوهشهای باستانشناسی ایران، 9 (21): 115-129. https://doi.org/10.22084/nbsh.2019.14060.1613
- واندنبرگ، لوئی، (1348). باستانشناسی ایران باستان. گنجینه باستانشناسی ایران شمارۀ 2. ترجمۀ عیسی بهنام، تهران: دانشگاه تهران.
- وحدتی، علیاکبر، (1398). «عصر آهن در شرق ایران (۵۵۰-۱۵۰۰ ق.م)». مجموعه مقالات نخستین همایش دوسالانۀ بینالمللی انجمن علمی باستانشناسی ایران، بهکوشش: سیدمهدی موسوی، شاهین آریامنش، مجید منتظرظهوری و مرتضی خانیپور، چاپ اول، تهران: آریارمنا: 173-230.
- وحدتی، علیاکبر؛ و پیلر، کریستین کنارد، (1397). مارلیک: شکوه فرهنگ عصر آهن گیلان. چاپ اول، تهران: موزۀ ملی ایران، رشت: موزه رشت.
- یانگ، کایلر، (1373). «بازنگری عصر آهن، نظریاتی مقدماتی برای ارزیابی عقاید پیشین». ترجمه کامیار عبدی، میراثفرهنگی، 12: 239-249.
- امیرکلایی، ابراهیم، (1388). «گزارش دومین فصل کاوش محوطۀ قلعهکش دابودشت شهرستان آمل، مازندران». مازندران: اداره کل میراثفرهنگی، صنایعدستی و گردشگری (منتشرنشده).
- امیرکلایی، ابراهیم، (1389). «گزارش گمانهزنی بهمنظور تعیین عرصه و حریم محوطۀ لامیزده شهرستان محمودآباد، مازندران». مازندران: اداره کل میراثفرهنگی، صنایعدستی و گردشگری (منتشرنشده).
- امیرکلایی، ابراهیم، (1390). «گزارش گمانهزنی بهمنظور تعیین عرصه و حریم محوطۀ گللاک شهرستان آمل». مازندران: اداره کل میراثفرهنگی، صنایعدستی و گردشگری (منتشرنشده).
- امیرکلایی، ابراهیم، (1391). «گزارش فصل سوم کاوشهای باستانشناسی محوطۀ قلعهکش شهرستان آمل، مازندران». مازندران: اداره کل میراثفرهنگی، صنایعدستی و گردشگری (منتشرنشده).
- ایروانیقدیم، فرشید؛ و ممیزادهگیگلو، سلیمان، (1396). «گونهشناسی و معرفی سفالهای عصر آهن کورگانهای جعفرآباد خداآفرین (فصل اوّل کاوش)». مطالعات باستانشناسی، 2 (4-6): 33-50. https://doi.org/10.22059/jarcs.2013.32118
- اورلت، برونو، (۱۳۹۲). عصر آهن اولیه در پشتکوه لرستان. ترجمه: کمالالدین نیکنامی و امیر ساعدموچشی، تهران: سمت.
- حاکمی، علی، (1396). کاوشهای باستانشناسی رودبار گیلان. 1343تا 1347 هجری خورشیدی. بهکوشش: شاهین آریامنش، چاپ دوم، تهران: پژوهشگاه میراثفرهنگی و گردشگری.
- حسینزادهساداتی، جواد؛ نورعلیوند، حمزه؛ جاوری، محسن؛ منتظرظهوری، مجید؛ سهرابینیا، احمد؛ و سولتیشیاک، آرکادیوش، (1398). «فرهنگ سفال خاکستری و گورستانهای هزارۀ دوم منطقۀ مرکزی ایران: ارزیابی تاریخگذاریهای مطلق». همایش بینالمللی عصرآهن در غرب ایران و مناطق همجوار (1)، بهکوشش: یوسف حسنزاده، علیاکبر وحدتی و زاهد کریمی، تهران: پژوهشگاه میراثفرهنگی و گردشگری، موزۀ ملی ایران، سنندج: اداره کل میراثفرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان کردستان: 421-437.
- حیدری، نرگس، (1395). «بررسی الگوهای استقراری محوطههای پیشازتاریخی استان مازندران از دورۀ پارݣݣینهسنگی تا عصر آهن». رسالۀ دکتری، بابلسر: دانشگاه مازندران (منتشرنشده).
- حیدری، نرجس؛ عباسنژادسرستی، رحمت؛ و فاضلینشلی، حسن، (1397). «برهمکنش های فرهنگی عصر مفرغ مازندران بر پایۀ دادههای سفالی». مطالعات باستانشناسی، 10 (1): 57-74. https://doi.org/10.22059/jarcs.2018.220765.142355
- حیدریان، محمود، (1390). «چگونگی سیر تحول فرهنگهای پیش از تاریخی غرب مازندران براساس کاوشهای باستانشناسی تپه کلار و پناهگاه صخرهای راشک کلاردشت». رسالۀ دکتری باستانشناسی، تهران: دانشگاه تربیت مدرس، (منتشر نشده).
- خلعتبری، محمدرضا، (1383الف). کاوشهای باستانشناسی در محوطههای باستانی تالش، تول گیلان. تهران: پژوهشکدۀ باستانشناسی، رشت: اداره کل میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی استان گیلان.
- خلعتبری، محمدرضا، (1383ب). کاوشهای باستانشناسی در محوطههای باستانی تالش. وَسکه و میانرود. تهران: پژوهشکده باستانشناسی، رشت: اداره کل میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی استان گیلان.
- خلعتبری، محمدرضا، (1383ج). کاوشهای باستانشناسی در محوطههای باستانی تالش. مریان و تندوین. تهران: پژوهشکده باستانشناسی، رشت: اداره کل میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی استان گیلان.
- خلعتبری، محمدرضا، (1392). گیلان در عصر آهن. چاپ اول، تهران: گوی.
- دهپهلوان، مصطفی؛ جاهد، مهدی؛ تازیک، عمار؛ محمدخانی، کورش؛ و فرنام، الهام، (1398). «ترانشه 13، گورستان نویافته غربی عصر آهن 2 و 3 قره تپه سگزآباد». همایش بینالمللی عصر آهن در غرب ایران و مناطق همجوار (1)، بهکوشش: یوسف حسنزاده، علیاکبر وحدتی، و زاهد کریمی، تهران: پژوهشگاه میراثفرهنگی و گردشگری، موزۀ ملی ایران، سنندج: اداره کل میراثفرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان کردستان: 370-391.
- دهستانیکلاگر، محمد، (1391). «گاهنگاری نسبی استقرارهای باستانی شهرستان بابل از دورۀ نو سنگی تا عصر آهن». پایاننامۀ کارشناسیارشد، تهران: دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکز (منتشرنشده).
- رضایی، حبیب، (1397). «گمانهزنی بهمنظور تعیین عرصه و پیشنهاد حریم تپه شریف گرگان». گزارشهای شانزدهمین گردهمایی سالانه باستانشناسی ایران (مجموعه مقالات کوتاه 1396)، تهران: پژوهشگاه میراثفرهنگی و گردشگری: 220-225.
- رضائینیا، عباسعلی؛ وحدتی، علیاکبر؛ و شریفی، مصطفی، (1400). «یافتههای فرهنگ عصرآهن تپه پریجای مازندران». مطالعات باستانشناسی پارسه، (16): 51-68. https://doi.org/10.30699/PJAS.5.16.51
- روستایی، کوروش؛ و کوهی گیلوان، مجید، (1386). «تپه حصار در عصر آهن». نامه پژوهشگاه، 21-20: 88-69.
- رهبر، مهدی، (1376). «کاوش آرامگاههای الیمایی گلالک شوشـتر». یادنامه اولین همایش باستانشناسی، شوش، تهـران: سـازمان میراثفرهنگی کشـور: 175-208.
- زارعخلیلی، مرضیه، (1389). «مقایسۀ تطبیقی سفالهای غار کمیشان با محوطههای همجوار». پایاننامۀ کارشناسیارشد، تهران: دانشگاه تربیت مدرس (منتشرنشده).
- سرلک، سیامک؛ و عقیلی نیاکی، شیرین، (1384). «تکنیک های معماری و فن آوری فلزکاری در جوامع استقراری عصر آهن I و II محوطۀ قلیدرویش، جمکران-قم». اثر، ۳۸ و ۳۹: 124-161.
- سرلک، سیامک، (1389). فرهنگ هفت هزارسالۀ شهر قم و کاوشهای باستانشناختی قلیدرویش جمکران، قم. چاپ اول، قم: اداره کل میراثفرهنگی، صنایعدستی و گردشگری استان قم، نقش.
- سرلک، سیامک، (1390). باستانشناسی و تاریخ قم: نتایج کاوشهای باستانشناختی و لایهنگاری محوطۀ قلیدرویش و شادقلیخان. چاپ اول، قم: اداره کل میراثفرهنگی، صنایعدستی و گردشگری استان قم، شاخص.
- شریفیهولایی، عبدالمطلب، (1384). «سومین فصل کاوش در گورستان گنداب و خرند». تهران: سازمان میراثفرهنگی و گردشگری کشور (منتشرنشده).
- شریفیهولایی، عبدالمطلب، (1386). «کاوشهای باستانشناسی در محوطه عصر آهن گندآب شهمیرزاد، استان سمنان». گزارشهای نهمین گردهمایی سالانه باستانشناسی ایران (مجموعه مقالات: جلد دوم)، چاپ اول، تهران: پژوهشگاه میراثفرهنگی و گردشگری: 229-246.
- شریفیهولایی، عبدالمطلب، (1396). «پژوهشهای باستانشناسیِ گورستان عصرآهن گندآب شهمیرزاد، استان سمنان». مطالعات باستانشناسی پارسه، ۱ (۱): ۶۰-۴۹. https://doi.org/doi.org/10.30699/PJAS.1.1.49
- شیخشعاعی، فهیمه؛ و نیکنامی، کمالالدین، (1397). «آنالیز ایزوتوپهای پایدار استرانسیوم و تعیین افراد بومی یا غیربومی در گورستانهای باستانی، مطالعۀ موردی: گورستان عصر آهن محوطه باستانی گوهرتپه». مطالعات باستانشناسی، 10 (2-18): 159-170. https://doi.org/10.22059/jarcs.2019.68536
- صفری، مجتبی؛ عباسنژادسرستی، رحمت؛ فاضلیشلی، حسن؛ تورنتون، کریستفر؛ و تومالسکی، یودیت، (1400). «گاهنگاری نسبی عصر مفرغ جبهۀ شمالی البرز مرکزی برپایۀ گونهشناسی سفالهای محوطۀ قلعهبن بابل، مازندران». مطالعات باستانشناسی پارسه، ۵ (۱۷): 27-57. https://doi.org/10.30699/PJAS.5.17.27
- صمدی، حبیبالله، (1334). «اطلاعات اجمالی درباره چند ظرف مکشوفه در دروس شمیران». فصلی از مجلد سوم گزارشهای باستانشناسی، تهران: موزه ایران باستان: 139-146.
- طلایی، حسن، (1388). عصر مفرغ ایران. چاپ سوم، تهران: سمت.
- عابدینیعراقی، مهدی، (1396). «بررسی استقرارهای عصر آهن III در منطقه مرکزی مازندران». پایاننامۀ کارشناسیارشد، تهران: دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکز (منتشرنشده).
- عابدینیعراقی، مهدی؛ و مهاجرینژاد، عبدالرضا، (1399). «نشانهای از هنر سکایی در سوادکوه». تاریخ و باستانشناسی مازندران، 1 (1): 60-71.
- عباسی، قربانعلی، (1390). گزارش پایانى کاوشهاى باستانشناختی نرگس تپه، دشت گرگان. چاپ اول، تهران: گنجینه نقش جهان.
- عباسی، قربانعلی، (1394). دستاوردهای باستانشناسی دشت گرگان بزرگ (ورکان). تهران: ایران نگار.
- عباسنژاد سرستی، رحمت، (1388). «گزارش کاوشهای باستانشناسی و گمانهزنیهای تپه عباسی خانسر شهرستان نکا، استان مازندران». ساری: اداره کل میراثفرهنگی و گردشگری استان مازندران (منتشرنشده).
- عبدیان، شیرین، (1395). «شناخت و ارائه طرح حفاظت پیکرک های فلزی منطقه خرند سمنان». پایاننامۀ کارشناسیارشد، تهران: دانشکدۀ حفاظت و مرمت دانشگاه هنر (منتشرنشده).
- عزیزیخرانقی، محمدحسین؛ و معجزاتی، فریبا، (1400). پژوهشهای باستانشناسی گیلان به روایت فعالیتهای استاد محسن مقدم. تهران: موزۀ ملی ایران. https://irannationalmuseum.ir/fa/wp-content/uploads/2021/10/Azizi-and-Mojezati-1400-Gilan-archaeology-Moghadam.pdf
- علاءالدیــن، محمــد، (1394). «گونهشناسی و مطالعه تطبیقی "مجموعه زیارت" در موزۀ ملی ایران و موزۀ باستانشناسی گرگان». پایاننامۀ کارشناسیارشد، زاهدان: دانشگاه سیستان و بلوچستان (منتشرنشده)
- عمرانیرکاوندی، حمید؛ و قربانعلی، عباسی، (1383). «گمانهزنی بهمنظور تعیین عرصه و حریم تپه بسیجیان، آزادشهر». گرگان: ادارهکل میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی استان گلستان (منتشرنشده).
- فاضلینشلی، حسن، (1397). «گزارش فصل اول کاوش محوطههای بزرودپی (قلعه بن) و شهنهپشتۀ شهر خشرودپی شهرستان بابل». تهران: پژوهشکده باستانشناسی (منتشرنشده).
- فاضلینشلی، حسن، (1399). «گزارش کاوش در محوطۀ شهنهپشته شهرستان بابل». تهران: پژوهشکدۀ باستانشناسی (منتشرنشده).
- فاضلینشلی، حسن؛ دارابی، حجت؛ ناصری، رضا؛ و فلاحیان، یوسف، (1390). «گاهنگاری مطلق و نسبی تپه سگزآباد دشت قزوین». مطالعات باستانشناسی، 3 (1-3): 133-158. https://jarcs.ut.ac.ir/article_28699.html
- فاضلینشلی، حسن؛ و آقالاری، بایرام، (1394). «واکاوى عصر آهن دشت تهران بر اساس داده هاى باستانشناسى تپه پردیس». ارج ورجاوند: یادنامه استاد دکتر پرویز ورجاوند، بهکوشش: شاهین آریامنش، تهران: انتشار: 149-190. https://iranvarjavand.ir/wp-content/uploads/2020/03/Arj-e-Varjavand-p.pdf
- فاضلینشلی، حسن؛ صفری، مجتبی؛ وهو، شیاخونگ؛ کلواری جانکی، هدایت؛ و تومالسکی، یودیت، (1401). «گاهنگاری عصر مفرغ جبهه شمالی البرز مرکزی با تکیه بر کاوش محوطه قلعه بن بزرودپی شهرستان بابل». پژوهشهای باستانشناسی ایران، 12 (32): 103-134. https://doi.org/10.22084/nb.2022.24603.2354
- فرخنیا، شراره، (1399). «گونهشناسی و مقایسۀ تطبیقی سفالهای گورستان قیطریه: بازنگری مجموعۀ موجود در موزۀ ملی ایران». موزۀ ملی ایران، 1 (1): 93-128. https://doi.org/10.6084/m9.figshare.14754171
- فلاحکیاپی، محمد، (1395). «پژوهش میدانی محوطههای عصر آهـن حوضهی رود تجن سـاری». پایاننامۀ کارشناسیارشد، تهران: دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکز (منتشرنشده).
- فهیمی، حمید، (1381). فرهنگ عصر آهن در کرانههای جنوب غربی دریای خزر از دیدگاه باستانشناسی. چاپ اول، تهران: سمیرا.
- قاسمی گرجی، سرالله، (1396). «آغاز عصر آهن در دشتهای شرقی مازندران». پایاننامۀ کارشناسیارشد، بابلسر: دانشکدۀ هنر و معماری دانشگاه مازندران (منتشرنشده).
- قسیمی، طاهر؛ اکبری، مسعود؛ قسیمی، آکام؛ قدری، محمدرضا؛ بحرالعلومی شاپورآبادی، فرانک؛ عظیمی، مولود سادات؛ عزیزی، اقبال؛ اسعدی، اسماعیل؛ قاسمیان، مجتبی؛ داوودی، حسین؛ صالحوند، نوید؛ آقاعلی گل، داوود؛ و فوجیساوا، آکیرا، (1398). «کاوش نجاتبخشی گور عصر آهنی روار، حوضۀ رودخانۀ سیروان، هورامان، کردستان». همایش بین المللی عصر آهن در غرب ایران و مناطق همجوار (1)، بهکوشش: یوسف حسنزاده، علیاکبر وحدتی، و زاهد کریمی، تهران: پژوهشگاه میراثفرهنگی و گردشگری، موزۀ ملی ایران، سنندج: اداره کل میراثفرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان کردستان: 63-85.
- کامبخشفـرد، سـیفالله، (1346). «آثار و بقایای دهکدههای پارتی «اشکانی» در مغان آذربایجان». بررسیهای تاریخی، ۷: 4-28.
- کامبخشفـرد، سـیفالله، (1347). «کاوش در معبد آناهیتا (کنگاور)». بررسیهای تاریخی، 18: 11-38.
- کامبخشفرد، سیفالله، (1377). «گورخمرههای اشکانی». باستانشناسی و تاریخ، پیوست شمارۀ 1، چاپ نخست، تهران: مرکز نشر دانشگاهی.
- کامبخشفرد، سیفالله، (1379). سفال و سفالگری در ایران از ابتدای نوسنگی تا دوران معاصر. چاپ اول،تهران: ققنوس.
- کیانی، محمدیوسف، (1357). سفال ایرانی: بررسی سفالینههای ایرانی مجموعه نخست وزیری. چاپ اول، تهران: نخستوزیری.
- لوکنت، اولیویه؛ و مشکور، مرجان، (1375). «یافتههای باستانشناختی در هیرکانی و دهستان از عصر آهن تا دورۀ تیموری». باستانشناسی و تاریخ، 10 (2): 9-21.
- لوین، لوییس، (1388). «عصر آهن». باستانشناسی غرب ایران، بهکوشش: فرانک هول، ترجمۀ زهرا باستاتی، چاپ چهارم. تهران: سمت: 449-496.
- ماهفروزی، علی، (1382الف). «گزارش 3 فصل بررسی باستانشناسی شرق مازندران، 1379 تا 1382». تهران: سازمان میراثفرهنگی کشور (منتشرنشده).
- ماهفروزی، علی، (1384). «گزارش توصیفی کاوشهای باستانشناسی گوهرتپه: رستمکلا، مازندران». تهران: سازمان میراثفرهنگی کشور (منتشرنشده).
- ماهفروزی، علی، (1389الف). «گزارش توصیفی کاوشهای باستانشناسی گوهرتپه: رستمکلا، مازندران». تهران: سازمان میراثفرهنگی کشور (منتشرنشده).
- ماهفروزی، علی، (1389ب). «گزارش تعیین حریم تپه ترکام». تهران: مرکز اسناد سازمان میراثفرهنگی (منتشرنشده).
- محمدیفر، یعقوب؛ و هژبری نوبری، علیرضا، (1383). «نگرشی بر آیین تدفین گورخمره ای دوران اشکانی در حاشیه غربی زاگرس مرکزی (مریوان)». پیام باستانشناس، 2: 29-42. https://sanad.iau.ir/Journal/peb/Article/935531
- مجیدزاده، یوسف، (1389الف). کاوشهای محوطه باستانی ازبکی. جلد اول: هنر و معماری. چاپ نخست، تهران: اداره کل میراثفرهنگی، صنایعدستی و گردشگری استان تهران.
- مدودسکایا، یانا، (1384). ایران در عصر آهن 1. ترجمۀ علیاکبر وحدتی، چاپ اول، تهران: پژوهشکدۀ باستانشناسی.
- مسجدی خاک، پرستو؛ و خزاییکوهپر، مصطفی، (1396). «بررسی و معرفی محوطههای باستانی پیش از تاریخ تا آغاز اسلامی به دست آمده از قسمت مرکزی کجور، مازندران». جستارهای باستانشناسی ایران پیش از اسلام، 2 (2-4): ٩٠-٧٥. https://iaej.sku.ac.ir/article_10178.html
- ملکزاده، مهرداد؛ ناصری، رضا؛ و خانیپور، مرتضی، (1395). «گورستان مرسین شهمیرزاد». گزارشهای چهاردهمین گردهمایی سالانه باستانشناسی ایران، بهکوشش: حمیده چوبک، چاپ نخست، تهران: پژوهشگاه میراثفرهنگی و گردشگری: 463-469.
- میرموسوی، مقداد، (1395). «مطالعه تحلیل و طبقهبندی یافتههای سفالی محوطه کبودوال». پایاننامۀ کارشناسیارشد، گرگان: موسسه آموزش عالی گلستان (منتشر نشده).
- میرموسوی، مقداد؛ و نوکنده، جبرئیل، (1396). «محوطۀ کبودوال، نویافتهای از عصر آهن در دشت گرگان». مجموعه مقالات اولین نشست تخصصی چشمانداز باستانشناسی عصر آهن شمال و شمالغرب، بهکوشش: ولی جهانی و مهدیس نجفزاده، رشت: اداره کل میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی استان گیلان: 36-54.
- موسوی کوهپر، سیدمهدی؛ و عباسنژاد سرستی، رحمت، (1386ب). «گزارش کاوشهای باستانشناختی در تپه کلار کلاردشت، فصل اول (1385)». تهران، مرکز اسناد سازمان میراثفرهنگی، پژوهشکده باستانشناسی، (منتشر نشده).
- نقشینه، امیرصادق، (1384). «کاوشهای غار هوتو و اهمیت یافتههای سفالی عصر آهن آن». پیام باستانشناس، 3 (2): 59-78. https://sanad.iau.ir/journal/peb/Article/704549?jid=704549
- نقشینه، امیر صادق؛ قنبری، بهنام؛ و اعلائی، بابک، (1392الف). «شواهدی جدید از عصر مفرغ جدید و عصر آهن در قلعه تپه ابهر». پیام باستانشناس، 10 (20): 62-89. https://sanad.iau.ir/journal/peb/Article/703733?jid=703733
- نقشینه، امیرصادق؛ حاتمی، الناز؛ و نیکروانمتین، هومن، (1392ب). «مطالعه پتروگرافی سفال عصر آهن غار هوتو». پژوهشهای باستانشناسی ایران، 5: 63-78. https://nbsh.basu.ac.ir/article_706.html
- نعمتی، محمدرضا، (1402). «فصل چهارم کاوش گورستان مرسین چال (سد فینسک)، استان سمنان». گزیدهای از یافتههای پژوهشهای باستانشناسی ایران در سال 1400 (بیستویکمین گردهمآیی سالانۀ باستانشناسی ایران، اسفندماه 1402)، چاپ اول، تهران: پژوهشگاه میراثفرهنگی و گردشگری: 121-132.
- نعمتی، محمدرضا؛ و صدرایی، علی، (1391). «بررسی شیوههای تدفین دورۀ اشکانی در گورستان ولیران دماوند». مطالعات باستانشناسی، 2 (5-6): 103-121. https://doi.org/10.22059/jarcs.2013.32122
- نعمتی، محمدرضا؛ شریفیان، فریبا؛ و صدرایی، علی، (1398). «مطالعه و تحلیل سکههای مکشوف از محوطهی ولیران دماوند». پژوهشهای باستانشناسی ایران، 9 (21): 115-129. https://doi.org/10.22084/nbsh.2019.14060.1613
- واندنبرگ، لوئی، (1348). باستانشناسی ایران باستان. گنجینه باستانشناسی ایران شمارۀ 2. ترجمۀ عیسی بهنام، تهران: دانشگاه تهران.
- وحدتی، علیاکبر، (1398). «عصر آهن در شرق ایران (۵۵۰-۱۵۰۰ ق.م)». مجموعه مقالات نخستین همایش دوسالانۀ بینالمللی انجمن علمی باستانشناسی ایران، بهکوشش: سیدمهدی موسوی، شاهین آریامنش، مجید منتظرظهوری و مرتضی خانیپور، چاپ اول، تهران: آریارمنا: 173-230.
- وحدتی، علیاکبر؛ و پیلر، کریستین کنارد، (1397). مارلیک: شکوه فرهنگ عصر آهن گیلان. چاپ اول، تهران: موزۀ ملی ایران، رشت: موزه رشت.
- یانگ، کایلر، (1373). «بازنگری عصر آهن، نظریاتی مقدماتی برای ارزیابی عقاید پیشین». ترجمه کامیار عبدی، میراثفرهنگی، 12: 239-249.
References
- Abbasi, G. A., (2011). Final Report of Archaeological Excavations at Narges-Tepe, Gorgan Plain. First Edition, Tehran: Ganjineh Naqsh-e Jahan. (in Persian)
- Abbasi, G. A., (2015). Archaeological Achievements of the Great Gorgan Plain (Varkan). Tehran: Iran Negar. (in Persian)
- Abbasnejad Sarasti, R., (2009). “Report on archaeological excavations and speculations of the Abbasi Khane’sar tepe in Neka County, Mazandaran Province”. Sari: General Department of Cultural Heritage and Tourism of Mazandaran Province, (unpublished). (in Persian)
- Abdiam. Sh., (2016). “Recognition and Converstaion plans for the metal statuette of Kharand area, Semnan”. Master's thesis, Tehran: University of Art, (unpublished). (in Persian)
- Abedini Araghi, M., (2017). “A Study of Iron Age III Settlements in the Central Region of Mazandaran”. Master's thesis, Tehran: Islamic Azad University, Central Tehran Branch, (unpublished). (in Persian)
- Abedini Araghi, M. & Mohajeri Nejad, A., (2010). “A Sign of Scythian Art in Savadkuh”. Quarterly Journal of History and Archaeology of Mazandaran, 1 (1): 60-71. (in Persian)
- Alaeddin, M., (2015). “Typology and Comparative Study of the ‘Pilgrimage Collection’ in the National Museum of Iran and the Gorgan Archaeological Museum”. Master's Thesis, Zahedan: University of Sistan and Baluchestan, (unpublished). (in Persian)
- Amirkolai, E., (2008). “Report of the Speculation in Order to Determine the Area and Boundary of the Qaleh Kash Dabudasht Site in Amol County, Mazandaran”. Mazandaran: General Directorate of Cultural Heritage, Handicrafts and Tourism, (unpublished). (in Persian)
- Amirkolai, E., (2009). “Report of the Second Season of the Excavations of the Qaleh Kash Dabudasht Site in Amol County, Mazandaran”. Mazandaran: General Directorate of Cultural Heritage, Handicrafts and Tourism, (unpublished). (in Persian)
- Amirkolai, E., (2010). “Report of the Speculation in Order to Determine the Area and Boundary of the Lamizdah Site in Mahmoud Abad County, Mazandaran”. Mazandaran: General Directorate of Cultural Heritage, Handicrafts and Tourism, (unpublished). (in Persian)
- Amirkolai, E., (2012). “Report on the third chapter of archaeological excavations of the Qaleh Kash site in Amol city, Mazandaran”. Mazandaran: General Directorate of Cultural Heritage, Handicrafts and Tourism, (unpublished). (in Persian)
- Arimatsu, Y., (2007). “Transition from the Bronze Age to the Early Iron Age in the Northern Part of Iran: An Analysis of Pottery Excavated from the Deep Layer of Noruz Mahale”. Orient, 50 (2): 28-54.
- Arimatsu, Y., (2012). “Homogenization of the Fine Ware in the Second Half of the Iron Age, Northern Iran”. Journal of West Asian Archaeology, 13: 19-35. http://jswaa.org/publications_all/jwaa/jwaa13
- Arimatsu. Y., Mikuni. H., Ogawa, Y. & Nishiaki, Y., (2009). Catalogue of archaeological materials in the department of archaeology of West Asia Part 9. West Asian pottery collected by the Tokyo University Iraq-Iran Archaeological Expedition, Tokyo: The University of Tokyo, Material of Reports:76.
- Arne, T. J., (1945). “Excavations at Shah Teppeh, Iran”. Reports from the Scientifc Expedition to the North-wesern Provinces of China under the Leadership of Dr. Sven Hedin, Stockholm: Publication 27.
- Azarnoush, M., (1975). “Hamadan, Survey of Excavations in Iran: 1973-74”. Iran, 13: 172-193 , By: Wolfram Kleiss et al.: 181-182. https://doi.org/10.2307/4300535
- Azarnoush, M. & Helwing, B., (2005). “Recent archaeological research in Iran–prehistory to Iron Age”. Archäologische Mitteilungen aus Iran und Turan, 37: 189-246.
- Azizi Kharanaghi, M.H. & Mojezati, F., (2021). Archaeological Research in Gilan Narrated by the Activities of Professor Mohsen Moghadam. Tehran: National Museum of Iran. (in Persian)
- Boucharlat R., (2005). “L'Iran, L'Archéologie de l'Empire Achéménide: Nouvelles Recherches”. Actes du colloque organisé au Collège de France par le «Réseau international d’études et de recherches achéménides, In: Briant, P. and Boucharlat, R. (dir.), Paris: Éditions de Boccard: 221-292.
- Bruno, J., (2019). “Ceramics of the Parthian Homeland: new and old data on the ceramic production of the early Arsacid period in Turkmenistan and north-eastern Iran”. Daily Life in a Cosmopolitan World. Pottery and Culture During the Hellenistic Period Proceedings of the 2nd Conference of IARPotHP 2015, Edited by: Annette Peignard-Giros, Lyon:. 419-430.
- Buławka, N., (2017). “The Yaz I–III Settlement Pattern in the Serakhs Oasis,Southern Turkmenistan”. Iran, 55 (2): 143-170. https://doi.org/10.1080/05786967.2017.1355526
- Bunimovitz, S. & Lederman Z., (2012). “Iron Age Iron: From Invention to Innovation”. Studies in Mediterranean Archaeology: Fifty Years On (Studies in Mediterranean Archaeology 137), In: Webb, J.M. and Frankel, D. eds., Uppsala, Åstrőms Főrlag: 103-112.
- Cleuzio, S., (1985). “L’Age du fer à Tureng Tepe (Iran) et ses relations avec l’Asie centrale”. L’archéologie de la Bactriane ancienne, Paris: É ditions du CNRS: 175-93.
- Contenau, G. & Girshman, R., (1935). Fouilles de Tépé Giyan, près du Néhavend, 1931 et 1932. Paris.
- Coon, C. S., (1952). “Excavations in Hotu Cave, Iran, 1951 A Preliminary Report”, Proceedings of the American Philosophical Society, 96 (3): 231-249. https://www.jstor.org/stable/3143833
- Crawford, V. E., (1963). “Beside the Kara Su”. The Metropolitan Museum of Art Bulletin, 21 (8): 263-273. https://doi.org/10.2307/3257948
- Curtis, J., (2005). “The Material Culture of Tepe Nush-I Jan and the End of the Iron Age III Period in Western Iran”. Iranica Antiqua, 40: 233-248. https://doi.org/10.2143/IA.40.0.583211
- Deh Pahlavan, M., Jahed, M., Tazik, A., Mohammadkhani, K. & Farnam, E., (2019). “Trench 13, the newly discovered western cemetery of Iron Age 2 and 3 of Qara-Tepe, Segzabad”. International Conference on the Iron Age in Western Iran and Adjacent Areas (1), edited by Yousef Hassanzadeh, Ali Akbar Vahdati, and Zahed Karimi, Tehran: Cultural Heritage and Tourism Research Institute, National Museum of Iran, Sanandaj: General Directorate of Cultural Heritage, Tourism and Handicrafts of Kurdistan Province: 370-391. (in Persian)
- Dehestani Kalagar, M., (2019). “A relative chronology of ancient settlements in Babol County from the Neolithic to the Iron Age”. Master's thesis, Tehran: Islamic Azad University, Central Tehran Branch, (unpublished). (in Persian)
- Danti, M. D., (2013). Hasanlu V: The Late Bronze Age and Iron Age I Periods, Hasanlu Excavation Reports III. Philadelphia: University of Pennsylvania Museum of Archaeology and Anthropology. https://www.penn.museum/research/publications/publication/943
- De Mecquem, R., (1943). Fouilles De suse 1933- 1939. MDP, Tome XXIX : Paris.
- Deshayes. J., (1969). “New Evidence for the Indo-Europeans from Tureng Tepe, Iran”. Archaeology, 22 (1): 10-17. https://www.jstor.org/stable/41667930
- Deshayes. J., (1973). “Rapport Préliminaire sur la Neuvième Campagne de Fouille à Tureng Tépé”. Iran, 11 (1): 141-152. https://doi.org/10.1080/05786967.1973.11834174
- Deshayes, J., (1974). “La XI e Campagne de Fouille A Tureng Tepe (17 juillet - 7 septembre 1975)”. Paléorient, 2 (2): 491-494. http://www.jstor.org/stable/4390425
- Dyson, R.H.J., (1965a). “Problems of Protohistoric Iran as Seen from Hasanlu”. Journal of Near Eastern Studies, 24 (3): 193-217. http://www.jstor.org/stable/543123
- Dyson, R. H. J. & Muscarella, O. W., (1989). “Constructing the Chronology and Historical Implications of Hasanlu IV”. Iran, 27: 1-27. https://doi.org/10.1080/05786967.1989.11834359
- Erb-Satullo, N. L, (2019). “The Innovation and Adoption of Iron in the Ancient Near East”. Journal of Archaeological Research, 27 (4): 557–607. http://www.jstor.org/stable/45281734
- Fahimi, H., (2002). Iron Age Culture on the Southwestern Shores of the Caspian Sea from an Archaeological Perspective. First Edition, Tehran: Samira. (in Persian)
- Fahimi, H., (2010). “An Iron Age Fortress in Central Iran: Archaeological Investigations in Shamshirgah, Qom, 2005, Preliminary Report”. Proceedings of the 6th International Congress on the Archaeology of the Ancient Near East, 2008, in: Matthiae, edited by: P., Pinnock, F., Nigro, L. and Marchetti, N. (eds.), Universitià di Roma, Sapienza: Wiesbaden: Harrassowitz Verlag: 165-183.
- Fahimi, H., (2019). “The Bronze Age and the Iron Age on the Central Iranian Plateau: Two successive cultures or the appearance of a new culture?”. The Iranian Plateau during the Bronze Age; Development of Urbanisation, Production and Trade, In: Meyer, J-W., Vila, E., Mashkour, M., Casanova, M. and Vallet, R. (eds.), Archéologie(s) 1, Lyon: MOM Éditions: 335-344.
- Fallah Kiapei, M., (2016). “Field Research on Iron Age Sites in the Tajan Sari River Basin”. Master's Thesis, Tehran: Islamic Azad University, Central Tehran Branch, (unpublished). (in Persian)
- Farrokh’nia, Sh., (2020). “Typology and Comparative Comparison of Qeytariyeh Cemetery Pottery: A Review of the Collection in the National Museum of Iran”. National Museum of Iran, 1 (1): 93-128. (in Persian)
- Fazeli, Nashli, H., Coningham, R. A. E., Young, R. L., Gillmore, G. K., Maghsoudi, M. & Raza, H., (2007). “Socio-Economic Transformations in the Tehran Plain: Final Season of Settlement Survey and Excavations at Tepe Pardis”. Iran, 45(1), 267–285. https://doi.org/10.1080/05786967.2007.11864730
- Fazeli, Nashli, H., (2020). “Excavation report at the site of Shahne Poshte, Babol County”. Tehran: Archaeological Research Institute, (unpublished). (in Persian)
- Fazeli, Nashli, H., Darabi, H.; Nasseri, R. & Fallahian, Y., (2011). “Absolute and relative chronology of the Segzabad in the Qazvin plain”. Archaeological Studies, 3 (1-3): 133-158. (in Persian)
- Fazeli, Nashli, H. & Aghalari, B., (2015). “Iron Age excavation of the Tehran plain based on archaeological data from the Tepe Pardis”. Arj-e Varjavand: Memorial of Professor Dr. Parviz Varjavand, edited by Shahin Ariamanesh, Tehran: Publication: 149-190. (in Persian)
- Fazeli Nashli, H., (2018). “Report of the first chapter of the excavation of the sites of Bazrudpi (Qala'e Ben) and Shahne Poshte, Khoshrudpi, Babol County”. Tehran: Archaeological Research Institute, (unpublished). (in Persian)
- Fazeli, Nashli, H., Safari, M., Voho, Sh., Kalvari-Janaki, H. & Tomalsky, J., (2022). “Bronze Age Chronology of the Northern Front of the Central Alborz Based on the Excavation of the Site of the Ben-Bazrudpi Castle in the City of Babylon”. Iranian Archaeological Research, 12 (32): 103-134. (in Persian)
- Fazeli Nashli, H., Sarlak, S., Hoseinzadeh, J., Yazdani, S., Rafiei-Alavi, B. & Carolin, S. A., (2022). “The North and South Central Plateau of Iran During the Third and Second Millennium BCE (3200-1500 BCE)”. Archaeological Studies, 14 (2-29): 153-180. https://doi.org/10.22059/jarcs.2022.348692.143160
- Fazeli Nashli, H., Theodorakopoulou, K., Stamoulis, K., Athanassas, C., Nazari, H., Nokandeh, J., Jamshidi Yeganeh, S. & Shokri, M., (2023). “Deciphering the Chronology of Tepe Sialk (South) “Ziggurat”, North Central Iranian Plateau, Through Optically Stimulated Luminescence (Osl) Dating”. Journal of Archaeological Science: Reports, 48: 1-12. https://doi.org/10.1016/j.jasrep.2023.103860
- Fazeli Nashli, H., Safari, M., Matthews, R., Thomalsky, J., Lentschke, J. & Madihi, M., (2024). “Revisiting the Archaeological Stratigraphy of Hotu Cave, Iran: Preliminary Report of the 2021 Excavation”. Journal of Archaeological Studies, 16(2): 5-49. https://doi.org/10.22059/jarcs.2025.388982.143332
- Fukai, S. & Ikeda, J., (1971). Dailaman IV: The Excavations at Ghalekuti II & I, 1964. Tokyo University Iraq-Iran Archaeological Expedition, Reports 12, Tokyo: University of Tokyo, Institute of Oriental Culture.
- Ghasemi Gorji, S., (2017). “The beginning of the Iron Age in the eastern plains of Mazandaran”. Maser’s thesis, Babolsar: University of Mazandaran. (in Persian)
- Girshman, R., (1935). “Rapport préliminaire sur les fouilles de Tépé Sialk, près de Kashan (Iran)”. Syria, 16 (3): 229-246. http://www.jstor.org/stable/4389939
- Girshman, R., (1939). Fouilles de Sialk près de Kashan, 1933, 1934, 1937, Vol. II, Département des Antiquités Orientales, Série archéologique, Tome V, Paris: Musée du Louvre.
- Grigoriev, S. A., (2007). “Iron production in the Northern Eurasian Bronze Age”. Fire as an instrument : the archaeology of pyrotechnologies, Edited by: Dragos Gheorghiu, 9th EAA Meeting in St. Petersburg in 2003, Oxford: Archaeopres: 63-69.
- Haerinck. E., (1988). “The Iron Age in Guilan. Proposal for a chronology”. Bronzeworking Centers of Western Asia, c. 1000 B.C.-539 B.C., colloquium at the British Museum 1986, Edited by: John Curtis, London: British Museum: 57-72. https://doi.org/10.4324/9781315788456
- Haerinck. E., (1989). “The Achaemenid (Iron Age IV) Period in Gilan, Iran”. Archaeologia iranica et orientalis: miscellanea in honorem Louis vanden Berghe, editted by: Leon De Meyer and Ernie Haerinck, Gent: Peeters Presse: 455-474. http://hdl.handle.net/1854/LU-230424
- Hakemi, A., (2017). Archaeological Excavations of Rudbar, Gilan, 1964-1968. edited by: Shahin Aryamanesh, Second Edition, Tehran: Cultural Heritage and Tourism Research Institute. (in Persian)
- Heydari, N., (2016). “Investigation of Settlement Patterns of Prehistoric Sites in Mazandaran Province from the Paleolithic to the Iron Age”. PhD thesis, Babolsar: University of Mazandaran (unpublished). (in Persian)
- Heydari, N., Abbasnejad Sarasti, R. & Fazeli Nashli, H., (2018). “Cultural interactions in the Bronze Age of Mazandaran based on pottery data”. Archaeological Studies, 10 (1): 57-74. (in Persian)
- Heydarian, M., (2011). “How the prehistoric cultures of western Mazandaran evolved based on archaeological excavations of Tepe Kalar and the Rashek rock shelter of Kelardasht”. PhD thesis, Tehran: Tarbiat Modares University, (unpublished). (in Persian)
- Hosseinzadeh Sadati, J., Nooralivand, H., Javari, Mo., Montazerdzoori, M., Sohrabinia, A. & Soltyshiak, A., (2019). “The Ash Pottery Culture and Cemeteries of the Second Millennium in Central Iran: An Evaluation of Absolute Dating”. International Conference on the Iron Age in Western Iran and Adjacent Areas (1), edited by: Yousef Hassanzadeh, Ali Akbar Vahdati and Zahed Karimi, Tehran: Cultural Heritage and Tourism Research Institute, National Museum of Iran, Sanandaj: General Directorate of Cultural Heritage, Tourism and Handicrafts of Kurdistan Province: 421-437. (in Persian)
- Irvani-Qadim, F. & Mamizadeh-Gigloo, S., (2017). “Typology and introduction of Iron Age pottery from Jafarabad Khoda Afarin kurgans (first chapter of excavation)”. Archaeological Studies, 2 (4-6): 33-50. (in Persian)
- Jahani, V., (2011). “Manifestations of the Iron 1 Culture in the Polerud Basin: An Archaeological Investigation of the Qaleh-Garden, Bouych, and Tukamjan Cemeterics”. Bulletin of the Okayama Orient Museum, 25: 31-58.
- Kambakhsh-fard, S., (1967). “The Monuments and Remains of the Parthian “Ashkani” Villages in Mughan, Azerbaijan”. Historical Studies, 7: 4-28. (in Persian)
- Kambakhsh-fard, S., (1968). “Excavations in the Temple of Anahita (Kangavar)”. Historical Studies, 18: 11-38. (in Persian)
- Kambakhsh-fard, S., (1998). “The Parthian Tombs”. Archaeology and History, Appendix No. 1, First Edition, Tehran: University Press Center. (in Persian)
- Kambakhsh-fard, S., (1990). Pottery and Pottery in Iran from the Early Neolithic to the Modern Era. First Edition, Tehran: Qoqnos. (in Persian)
- Kazempour, M., Niknami, K., Abedi, A. & Eskandari, N., (2017). “A Fortress and New Kurgan Burials at Zardkhaneh Ahar: Reassessment of the Chronology of the Late Prehistory of Northwestern Iran”. International Journal of the Society of Iranian Archaeologists, 3 (6): 13-36. http://journal.soia.org.ir/download/64_16506a8deebd5c446736cc6a06e73381.html
- Khlopin, K. I., (1983). Southwestern Turkmenistan in The Late Bronze Age Based on The Materials of The Sumbar Burial Grounds. Russian Academy of Sciences, Leningrad, Hauka: Institute of the History of Material Culture. (in Russian)
- Khalatbari, M. R., (2004a). Archaeological Excavations in the Ancient Sites of Talesh, Toul of Gilan. Tehran: Archaeological Research Institute, Rasht: General Directorate of Cultural Heritage, Tourism and Handicrafts of Gilan Province. (in Persian)
- Khalatbari, M. R., (2004b). Archaeological excavations in the ancient sites of Talesh. Waskeh and Mian-Rud. Tehran: Archaeological Research Institute, Rasht: General Directorate of Cultural Heritage, Tourism and Handicrafts of Gilan Province. (in Persian)
- Khalatbari, M. R., (2004c). Archaeological excavations in the ancient sites of Talesh. Maryan and Tandovin. Tehran: Archaeological Research Institute, Rasht: General Directorate of Cultural Heritage, Tourism and Handicrafts of Gilan Province. (in Persian)
- Khalatbari, M. R., (2013). Gilan in the Iron Age. First edition, Tehran: Goi.
- Kiani, M. Y., (1978). Iranian Pottery: A Study of Iranian Pottery from the Prime Minister's Collection. First Edition, Tehran: Prime Minister's Collection. (in Persian)
- Leconte, O. & Mashkoor, M., (1996). “Archaeological Finds in Hyrcania and Dehistan from the Iron Age to the Timurid Period”. Archaeology and History, 10 (2): 9-21. (in Persian)
- Levin, L., (1999). “The Iron Age”. Archaeology of Western Iran, Edited by Frank Hole, translated by Zahra Basti, Fourth Edition. Tehran: Samt: 449-496. (in Persian)
- Mahforuzi, A., (1993a). “Report on the 3rd season of archaeological research in eastern Mazandaran, 2000 to 2002”. Tehran: National Cultural Heritage Organization, (unpublished). (in Persian)
- Mahforuzi, A., (2005). “Descriptive report of archaeological excavations in Gohar Tepe: Rostamkola, Mazandaran”. Tehran: National Cultural Heritage Organization, (unpublished). (in Persian)
- Mahforuzi, A., (2009a). “Descriptive report of archaeological excavations in Gohar Tepe: Rostamkola, Mazandaran”. Tehran: National Cultural Heritage Organization, (unpublished). (in Persian)
- Mahforuzi, A., (2009b). “Report on determining the boundaries of Tepe Terkam”. Tehran: Cultural Heritage Organization Documents Center, (unpublished). (in Persian)
- Majidzadeh, Y., (2009). Excavations of the Uzbek Archaeological Site. Volume 1: Art and Architecture. First edition, Tehran: General Department of Cultural Heritage, Handicrafts and Tourism of Tehran Province. (in Persian)
- Malekzadeh, M., Naseri, R. & Khanipour, M., (2016). “Mersin Shahmirzad Cemetery”. Reports of the 14th Annual Iranian Archaeology Conference, edited by: Hamideh Chobak, First Edition, Tehran: Cultural Heritage and Tourism Research Institute: 463-469. (in Persian)
- Malekzadeh, M., Hasanpour, A. & Hashemi, Z., (2017). “Fouille (2005-2006) à Sangtarashan, Luristan, Iran”. Iranica Antiqua, 52: 61-158. https://doi.org/10.2143/IA.52.0.3269016
- Malekzadeh, M., Naseri, R., Boroomandara, S., Cesaretti, A. & Dan, R., (2023). “Preliminary Report of the First Season of Excavation at the Achaemenid Period (Iron Age IV) Cemetery in Mersin, Semnan Province, Iran”. Iran, 63 (1): 1-15. https://doi.org/10.1080/05786967.2023.2170819
- Masjedi Khak, P. & Khazaei Koohpar, M., (2017). “Review and Introduction of Prehistoric to Early Islamic Archaeological Sites Found in the Central Part of Kojur, Mazandaran”. Essays on the Archaeology of Pre-Islamic Iran, 2 (2-4): 90-75. (in Persian)
- Medvedskaya, Y., (2005). Iran in the Iron Age I. Translated by Ali Akbar Vahdati, first edition, Tehran: Archaeological Research Institute. (in Persian)
- Mirmousavi, M., (2016). “Study of the Analysis and Classification of Pottery Findings from the Kabudval Site”. Master's Thesis, Gorgan: Golestan Institute of Higher Education. (in Persian)
- Mirmousavi, M. & Nokandeh, J., (2017). “Kabudval Site, a New Find from the Iron Age in the Gorgan Plain”. Collection of Papers of the First Specialized Meeting of the Archaeological Perspective of the Northern and Northwestern Iron Age, edited by: Vali Jahani and Mahdis Najafzadeh, Rasht: General Directorate of Cultural Heritage, Tourism and Handicrafts of Gilan Province: 36-54. (in Persian)
- Mousavi Kohpar, M. & Abbasnejad Seresti, R., (2007). “Report of Archaeological Excavations in Tepe-Kelar Kelardasht, First Chapter (2006)”. Tehran, Cultural Heritage Organization Document Center, Archaeological Research Institute, (unpublished). (in Persian)
- Mohammadifar, Y. & HOjbari Nobari, A., (2004). “A perspective on the burial ritual of the Parthian period in the western margin of the Central Zagros (Marivan)”. Payame-e Bastanshenas, 2: 29-42. (in Persian)
- Mohamadifar, Y., Hemati Azandaryani, E., Dailar, A., Hasanlou, S. & Babapiri, J., (2019). “Parthian Burials in the Hamedan City, Western Iran”. Iran, 59(1): 77-89. https://doi.org/10.1080/05786967.2019.1679033
- Naqshineh, A. S., (2005). “Excavations of the Hutu Cave and the Significance of Its Iron Age Pottery Findings”. Payame-e Bastanshenas, 3 (2): 59-78. (in Persian)
- Naqshineh, A. S., Ghanbari, B. &and Alaei, B., (2013a). “New Evidence of the Late Bronze Age and Iron Age in the Fortress of Tepe-Abhar”. Payame-e Bastanshenas, 10 (20): 62-89. (in Persian)
- Naqshineh, A. S., Hatami, E. & and Nikravan Matin, H., (2013b). “Petrographic Study of Iron Age Pottery from Hutu Cave”. Iranian Archaeological Research, 5: 63-78. (in Persian)
- Negahban, E., (1996b). Marlik: the complete excavation report, Vol. 2. Illustration, Philadelphia: University Museum, University of Pennsylvania. https://commons.library.stonybrook.edu/amar/209/
- Nemati, M.R., Sharifian, F. & Sadraei, A., (2019). “Study and Analysis of Coins Discovered from the Valiran Site of Damavand”. Iranian Archaeological Research, 9 (21): 115-129. (in Persian)
- Nemati, M. R., (2022). “4th season of the Excavation of the Mersin Chal Cemetery (Finsk Dam), Semnan Province”. A Selection of Findings from Iranian Archaeological Research in 2021 (Twenty-First Annual Meeting of Iranian Archaeology), First Edition, Tehran: Cultural Heritage and Tourism Research Institute: 121-132. (in Persian)
- Nemati, M. R. & Sadraei, A., (2012). “A Study of Parthian Period Burial Methods in the Valiran Cemetery of Damavand”. Archaeological Studies, 2 (5-6): 103-121. (in Persian)
- Nemati, M. & Bakhtiari, S., (2025). “AMS Radicarbon (C14) Dating of Human Skeletal Remains from the Mersinchal Cemetery, Semnan, Iran”. Journal of Archaeological Studies, 17 (2): 167-187. https://doi.org/10.22059/jarcs.2025.395930.143351
- Nishiaki, Y., (2020). “Dailaman cemetery sites”. In: Archaeological Research and Preservation of Cultural Heritage in Iran, Edited by: K. Yamauchi, N. Murakami and T. Kanai, Fuefuki: Research Institute for Cultural Properties, Teikyo: Teikyo University: 23–27.
- Nishiaki. Y., Mikuni. H., Ogawa, Y. & Arimatsu. Y., (2006). Catalogue of archaeological materials in the department of archaeology of West Asia Part 7, Pottery from Ancient Tombs of the Dailaman District, Iran. Tokyo: The University of Tokyo, Material of Reports 63.
- Olson, K,G. & Thornton C.P., (2019). “Tureng Tepe, a Bronze Age Centre in Northeastern Iran Revisited”. Iran, 59 (1): 4-35. https://doi.org/10.1080/05786967.2019.1679034
- Omrani-Rakavandi, Hamid. & Abbasi. Gh., (2004). “Conjectures to Determine the Area and Boundary of Basijian Tepe, Azadshahr”. Gorgan: General Administration of Cultural Heritage, Tourism and Handicrafts of Golestan Province, (unpublished). (in Persian)
- Overlaet, B., (2005). “The chronology of the Iron Age in the Pusht-i Kuh, Luristan”. Iranica Antiqua, 40: 1-33. http://hdl.handle.net/1854/LU-303899
- Overlaet, B., (2013). Early Iron Age in the Lorestan foothills. Translated by Kamal-eddin Niknami and Amir Saed-Mocheshi, Tehran: Samt. (in Persian)
- Pigott, V. C., (1989). “The Emergence of Iron Use at Hasanlu”. Expedition Magazine Penn Museum, 31 (2-3): 68 – 79.
- Pigott, V. C., (1981). “The Adoption of Iron in Western Iran in The Early First Millennium B.C.: An Archaeometallurgical Study”. Ph.D. Thesis, Pensylvanya : University of Pensylvanya.
- Pigott, V. C., (2004b). “Hasanlu and the Emergence of Iron in Early 1st Millennium BC Western Iran”. Persia's Ancient Splendour, Mining, Handicraft and Archaeology, In: Stöllner. T. Slotta. R. Vatandoust. A. (Eds.), Bochum: Deutsches Bergbau- Museum: 350-353.
- Piller, C. K. & Mahfroozi. A., (2009). “First preliminary report on the joint Iranian-German excavations at Gohar Tappe, Mazandaran”. Iran, Archaologische Mitteilungen aus Iran und Turan, 41: 177-209.
- Piller, C. K., (2013). “The Cadusii in Archaeology? Remarks on the Achaemenid Period (Iron Age IV) in Gilan and Talesh”. Iran and the Caucasus, 17: 115-151. https://doi.org/10.1163/1573384X-20130202
- Qasimi, T., Akbari, M., Qasimi, A., Qadri, M. R., Bahrol Olumi, Shapourabadi, F., Azimi, M. S., Azizi, E., Asadi, E., Ghasemian, M., Davoudi, H., Salehvand, N., Agha Ali Gol, D. & Fujisawa, A., (2019). “Salvage excavation in an Iron Age tomb at Ruwar in the Sirwan River area, Hawraman, Kurdistan”. International Conference on the Iron Age in Western Iran and Adjacent Areas (1), edited by: Yousef Hassanzadeh, Ali Akbar Vahdati and Zahed Karimi, Tehran: Cultural Heritage and Tourism Research Institute, National Museum of Iran, Sanandaj: General Directorate of Cultural Heritage, Tourism and Handicrafts of Kurdistan Province: 63-85. (in Persian)
- Rahbar, M., (1997). “Excavation of the Elymian Tombs of Gelalak of Shushtar”. Proceedings of the First Archaeological Conference, Shush, Tehran: National Cultural Heritage Organization: 175-208. (in Persian)
- Rezaei, H., (2018). “Conjectures to determine the area and proposed boundary of the Tepe Sharif of Gorgan”. Reports of the 16th Annual Meeting of Iranian Archaeology (Short Paper Collection 2017), Tehran: Cultural Heritage and Tourism Research Institute: 220-225. (in Persian)
- Rezaei’Nia, A. A., Vahdati, A. A. & Sharifi, M, (2011). “Finds of the Iron Age Culture of the Pari-Jay Tepe, Mazandaran”. Archaeological Studies of Parseh, 16: 51-68. (in Persian)
- Rezalou, R. & Ayremlou, Y., (2016). “Preliminary Report on the First Season of Excavations at Gilavan Cemetery in Northwestern Iran”. International Journal of the Society of Iranian Archaeologists, 2 (4): 45-74. http://journal.soia.org.ir/download/37_041dff318dc65aae83a60f4955d98f97.html
- Roustaei, K. & Kouhi-Gilvan, M., (2007). “Tepe Hessar in the Iron Age”. Name-ye Pazhoohesh’gah, 21-20: 88-69. (in Persian)
- Safari, M., Abbasnejad Sarasti, R., Fazeli Nashli, H., Thornton, C. & Tomalsky, J., (2021). “A Relative Chronology of the Bronze Age of the Northern Front of the Central Alborz Based on the Typology of Pottery from the Qaleh-e-Ban-Babol Site, Mazandaran”. Archaeological Studies of Parseh, 5 (17): 27-57. (in Persian)
- Samadi, H., (1955). “A Brief Introduction to Some Vessels Discovered in the Shemiran Courses”. A chapter from the third volume of Archaeological Reports, Tehran: Museum of Ancient Iran: 139-146. (in Persian)
- Sarlak, S. & Aghili Niaki, S., (2005). “Architectural Techniques and Metalworking Technology in the Settlement Societies of the Iron Age I and II at the Site of Qoli Darvish, Jamkaran - Qom”. Athar, 38 & 39: 124-161. (in Persian)
- Sarlak, S., (2009). The Seven Thousand-Year Culture of Qom and Archaeological Excavations at Qoli Darvish, Jamkaran, Qom. First edition, Qom: General Department of Cultural Heritage, Handicrafts and Tourism of Qom Province, Naghsh. (in Persian)
- Sarlak, S., (2011). Archaeology and History of Qom: Results of Archaeological Excavations and Stratigraphy of the Qoli Darvish and Shadgholi Khan Sites. First edition, Qom: General Department of Cultural Heritage, Handicrafts and Tourism of Qom Province, Index. (in Persian)
- Schmidt, E. F., (1937). Excavations at Teppeh Hissar Damghan, with an Additional Chapter on the Sasanian Building at Teppeh Hissar, by Fiske Kimball, Philadelphia: University of Pennsylvania Museum of Archaeology and Anthropology. https://doi.org/10.2307/j.ctv5rf6cp
- Schmidt, E. F., Van Loon, M. N. & Curvers, H., (1989). The Holmes Expedition to Luristan. Plate. Vol. 108, Hardcover, with contribution by J. A. Brinkman, Chicago: The Oriental Institute.
- Sharifi Holaei, A., (2005). “Third season of excavations at cemeteries of Gandab and Kharand”. Tehran: Cultural Heritage and Tourism Research Institute, (unpublished). (in Persian)
- Sharifi Holaei, A., (2007). “Archaeological excavations at the Iron Age site of Gandab Shahmirzad, Semnan Province”. Reports of the 9th Annual Conference on Iranian Archaeology (Collection of Articles: Volume 2), First Edition, Tehran: Cultural Heritage and Tourism Research Institute: 229-246. (in Persian)
- Sharifi Holaei, A., (2017). “Archaeological research at the Iron Age cemetery of Gondab Shahmirzad, Semnan Province”. Parseh J. Archaeol. Stud., 1 (1): 49-60. (in Persian)
- Sheikh Shoa'i, F. & Niknami, K., (2018). “Strontium stable isotope analysis and determination of indigenous or non-indigenous individuals in ancient cemeteries, case study: Iron Age cemetery of the ancient site of Gohar Tepeh”. Archaeological Studies, 10 (2-18): 159-170. (in Persian)
- Stronach, D., (1969). “Excavations at Tepe Nūsh-I Jān, 1967”. Iran, 7 (1): 1-20. https://doi.org/10.1080/05786967.1969.11834770
- Stronach, D., (1972). “Yarim Teppeh”. Excavations in Iran. The British Contribution, Oxford: Organizing Committee of the Sixth International Congress of Iranian Art and Archaeology: 21-23.
- Stronach, D., Roaf M., Stronach, R. & Bökönyi, S., (1978). “Excavations at Tepe Nush-I Jan”. Iran, 16 (1): 1-28. https://doi.org/10.1080/05786967.1978.11834228
- Stronach, R., Stronach, D., Farahani, A. & Parsons, A., (2019). “MidParthian Pottery from Building V at Shahr-i Qumis”. Iran. https://doi.org/10.1080/05786967.2019.1633242
- Tadahiko, O. & Takuro, A., (2006). “Outline of the Research during the 2005 Fiscal Year”.Report of the Iran Japan Joint Archaeological Expedition to Gilan, Fifth Season, Edited by: Ohtsu Tadahiko, Jebrael Nokande, Yamauchi Kazuya and Adachi Takuro, Tehran: ICHTO, Tokyo: MCCEJ: 6-29.
- Talaei, H., (2009). The Bronze Age of Iran. third edition, Tehran: Samt. (in Persian)
- Thornton, C. P. & Pigott, V. C., (2011). “Blade-type weaponry of Hasanlu Period IVB”. Peoples and Crafts in Period IVB at Hasanlu, Iran, edited by: Robert H. Dyson: 135-182. https://doi.org/10.2307/j.ctt13x1ndd
- Vahdati, A. A., (2007). “Marlik and Toul-e Talish: A Dating Problem”. Iranica Antiqua, 42: 125-138. https://doi.org/10.2143/IA.42.0.2017873
- Vahdati, A. A. & Piller, C. K., (2018). Marlik: The Splendor of Gilan Iron Age Culture. first edition, Tehran: National Museum of Iran, Rasht: Rasht Museum. (in Persian)
- Vahdati, A. A., (2019). “The Iron Age in Eastern Iran (550-1500 BC)”. Collection of papers of the first biennial international conference of the Iranian Archaeological Scientific Association, edited by Seyyed Mehdi Mousavi, Shahin Ariamanesh, Majid Montazer Zohouri and Morteza Khanipour, first edition, Tehran: Aryarmena: 173-230. (in Persian)
- Vanden Berghe, L., (1964). La nécropole de Khūrvīn. Istanbul: Nederlands Historisch-Archaeologisch Instituut in Het Nabije Oosten.
- Vanden Berghe, L., (1969). Archaeology of Ancient Iran. Iranian Archaeological Treasure No. 2. Translated by Isa Behnam, Tehran: University of Tehran. (in Persian)
- Young, T., C., (1965). “A comparative ceramic chronology for western Iran, 1500-500 B.C”. Iran, 3: 53- 85. https://doi.org/10.2307/4299561
- Young, T., C., (1967). “The Iranian Migration into the Zagros”. Iran, 5: 11-34. https://doi.org/10.1080/05786967.1967.11834760
- Young, T., C., (1975). “Kangavar Valley survey”. Iran, 13: 191-193. https://doi.org/doi.org/10.4236/health.2014.65054
- Young, T., C., (1994). “Rethinking the Iron Age, Preliminary Theories for Evaluating Previous Beliefs”. Translated by Kamyar Abdi, Cultural Heritage, 12: 239-249. (in Persian)
- Young, T., C., (2002). “The Kangavar Survey: The Iron Age”. Iranica Antiqua, 37: 419-436. https://doi.org/doi.org/ 10.2143/IA.37.0.133
- Zare-Khalili, M., (2009). “Comparative Comparison of Pottery from Komishan Cave with Neighboring Sites”. Bachelor's-Master's Thesis, Tehran: Tarbiat Modares University, (unpublished). (in Persian)
- https://www.penn.museum
- Abbasi, G. A., (2011). Final Report of Archaeological Excavations at Narges-Tepe, Gorgan Plain. First Edition, Tehran: Ganjineh Naqsh-e Jahan. (in Persian)
- Abbasi, G. A., (2015). Archaeological Achievements of the Great Gorgan Plain (Varkan). Tehran: Iran Negar. (in Persian)
- Abbasnejad Sarasti, R., (2009). “Report on archaeological excavations and speculations of the Abbasi Khane’sar tepe in Neka County, Mazandaran Province”. Sari: General Department of Cultural Heritage and Tourism of Mazandaran Province, (unpublished). (in Persian)
- Abdiam. Sh., (2016). “Recognition and Converstaion plans for the metal statuette of Kharand area, Semnan”. Master's thesis, Tehran: University of Art, (unpublished). (in Persian)
- Abedini Araghi, M., (2017). “A Study of Iron Age III Settlements in the Central Region of Mazandaran”. Master's thesis, Tehran: Islamic Azad University, Central Tehran Branch, (unpublished). (in Persian)
- Abedini Araghi, M. & Mohajeri Nejad, A., (2010). “A Sign of Scythian Art in Savadkuh”. Quarterly Journal of History and Archaeology of Mazandaran, 1 (1): 60-71. (in Persian)
- Alaeddin, M., (2015). “Typology and Comparative Study of the ‘Pilgrimage Collection’ in the National Museum of Iran and the Gorgan Archaeological Museum”. Master's Thesis, Zahedan: University of Sistan and Baluchestan, (unpublished). (in Persian)
- Amirkolai, E., (2008). “Report of the Speculation in Order to Determine the Area and Boundary of the Qaleh Kash Dabudasht Site in Amol County, Mazandaran”. Mazandaran: General Directorate of Cultural Heritage, Handicrafts and Tourism, (unpublished). (in Persian)
- Amirkolai, E., (2009). “Report of the Second Season of the Excavations of the Qaleh Kash Dabudasht Site in Amol County, Mazandaran”. Mazandaran: General Directorate of Cultural Heritage, Handicrafts and Tourism, (unpublished). (in Persian)
- Amirkolai, E., (2010). “Report of the Speculation in Order to Determine the Area and Boundary of the Lamizdah Site in Mahmoud Abad County, Mazandaran”. Mazandaran: General Directorate of Cultural Heritage, Handicrafts and Tourism, (unpublished). (in Persian)
- Amirkolai, E., (2012). “Report on the third chapter of archaeological excavations of the Qaleh Kash site in Amol city, Mazandaran”. Mazandaran: General Directorate of Cultural Heritage, Handicrafts and Tourism, (unpublished). (in Persian)
- Arimatsu, Y., (2007). “Transition from the Bronze Age to the Early Iron Age in the Northern Part of Iran: An Analysis of Pottery Excavated from the Deep Layer of Noruz Mahale”. Orient, 50 (2): 28-54.
- Arimatsu, Y., (2012). “Homogenization of the Fine Ware in the Second Half of the Iron Age, Northern Iran”. Journal of West Asian Archaeology, 13: 19-35. http://jswaa.org/publications_all/jwaa/jwaa13
- Arimatsu. Y., Mikuni. H., Ogawa, Y. & Nishiaki, Y., (2009). Catalogue of archaeological materials in the department of archaeology of West Asia Part 9. West Asian pottery collected by the Tokyo University Iraq-Iran Archaeological Expedition, Tokyo: The University of Tokyo, Material of Reports:76.
- Arne, T. J., (1945). “Excavations at Shah Teppeh, Iran”. Reports from the Scientifc Expedition to the North-wesern Provinces of China under the Leadership of Dr. Sven Hedin, Stockholm: Publication 27.
- Azarnoush, M., (1975). “Hamadan, Survey of Excavations in Iran: 1973-74”. Iran, 13: 172-193 , By: Wolfram Kleiss et al.: 181-182. https://doi.org/10.2307/4300535
- Azarnoush, M. & Helwing, B., (2005). “Recent archaeological research in Iran–prehistory to Iron Age”. Archäologische Mitteilungen aus Iran und Turan, 37: 189-246.
- Azizi Kharanaghi, M.H. & Mojezati, F., (2021). Archaeological Research in Gilan Narrated by the Activities of Professor Mohsen Moghadam. Tehran: National Museum of Iran. (in Persian)
- Boucharlat R., (2005). “L'Iran, L'Archéologie de l'Empire Achéménide: Nouvelles Recherches”. Actes du colloque organisé au Collège de France par le «Réseau international d’études et de recherches achéménides, In: Briant, P. and Boucharlat, R. (dir.), Paris: Éditions de Boccard: 221-292.
- Bruno, J., (2019). “Ceramics of the Parthian Homeland: new and old data on the ceramic production of the early Arsacid period in Turkmenistan and north-eastern Iran”. Daily Life in a Cosmopolitan World. Pottery and Culture During the Hellenistic Period Proceedings of the 2nd Conference of IARPotHP 2015, Edited by: Annette Peignard-Giros, Lyon:. 419-430.
- Buławka, N., (2017). “The Yaz I–III Settlement Pattern in the Serakhs Oasis,Southern Turkmenistan”. Iran, 55 (2): 143-170. https://doi.org/10.1080/05786967.2017.1355526
- Bunimovitz, S. & Lederman Z., (2012). “Iron Age Iron: From Invention to Innovation”. Studies in Mediterranean Archaeology: Fifty Years On (Studies in Mediterranean Archaeology 137), In: Webb, J.M. and Frankel, D. eds., Uppsala, Åstrőms Főrlag: 103-112.
- Cleuzio, S., (1985). “L’Age du fer à Tureng Tepe (Iran) et ses relations avec l’Asie centrale”. L’archéologie de la Bactriane ancienne, Paris: É ditions du CNRS: 175-93.
- Contenau, G. & Girshman, R., (1935). Fouilles de Tépé Giyan, près du Néhavend, 1931 et 1932. Paris.
- Coon, C. S., (1952). “Excavations in Hotu Cave, Iran, 1951 A Preliminary Report”, Proceedings of the American Philosophical Society, 96 (3): 231-249. https://www.jstor.org/stable/3143833
- Crawford, V. E., (1963). “Beside the Kara Su”. The Metropolitan Museum of Art Bulletin, 21 (8): 263-273. https://doi.org/10.2307/3257948
- Curtis, J., (2005). “The Material Culture of Tepe Nush-I Jan and the End of the Iron Age III Period in Western Iran”. Iranica Antiqua, 40: 233-248. https://doi.org/10.2143/IA.40.0.583211
- Deh Pahlavan, M., Jahed, M., Tazik, A., Mohammadkhani, K. & Farnam, E., (2019). “Trench 13, the newly discovered western cemetery of Iron Age 2 and 3 of Qara-Tepe, Segzabad”. International Conference on the Iron Age in Western Iran and Adjacent Areas (1), edited by Yousef Hassanzadeh, Ali Akbar Vahdati, and Zahed Karimi, Tehran: Cultural Heritage and Tourism Research Institute, National Museum of Iran, Sanandaj: General Directorate of Cultural Heritage, Tourism and Handicrafts of Kurdistan Province: 370-391. (in Persian)
- Dehestani Kalagar, M., (2019). “A relative chronology of ancient settlements in Babol County from the Neolithic to the Iron Age”. Master's thesis, Tehran: Islamic Azad University, Central Tehran Branch, (unpublished). (in Persian)
- Danti, M. D., (2013). Hasanlu V: The Late Bronze Age and Iron Age I Periods, Hasanlu Excavation Reports III. Philadelphia: University of Pennsylvania Museum of Archaeology and Anthropology. https://www.penn.museum/research/publications/publication/943
- De Mecquem, R., (1943). Fouilles De suse 1933- 1939. MDP, Tome XXIX : Paris.
- Deshayes. J., (1969). “New Evidence for the Indo-Europeans from Tureng Tepe, Iran”. Archaeology, 22 (1): 10-17. https://www.jstor.org/stable/41667930
- Deshayes. J., (1973). “Rapport Préliminaire sur la Neuvième Campagne de Fouille à Tureng Tépé”. Iran, 11 (1): 141-152. https://doi.org/10.1080/05786967.1973.11834174
- Deshayes, J., (1974). “La XI e Campagne de Fouille A Tureng Tepe (17 juillet - 7 septembre 1975)”. Paléorient, 2 (2): 491-494. http://www.jstor.org/stable/4390425
- Dyson, R.H.J., (1965a). “Problems of Protohistoric Iran as Seen from Hasanlu”. Journal of Near Eastern Studies, 24 (3): 193-217. http://www.jstor.org/stable/543123
- Dyson, R. H. J. & Muscarella, O. W., (1989). “Constructing the Chronology and Historical Implications of Hasanlu IV”. Iran, 27: 1-27. https://doi.org/10.1080/05786967.1989.11834359
- Erb-Satullo, N. L, (2019). “The Innovation and Adoption of Iron in the Ancient Near East”. Journal of Archaeological Research, 27 (4): 557–607. http://www.jstor.org/stable/45281734
- Fahimi, H., (2002). Iron Age Culture on the Southwestern Shores of the Caspian Sea from an Archaeological Perspective. First Edition, Tehran: Samira. (in Persian)
- Fahimi, H., (2010). “An Iron Age Fortress in Central Iran: Archaeological Investigations in Shamshirgah, Qom, 2005, Preliminary Report”. Proceedings of the 6th International Congress on the Archaeology of the Ancient Near East, 2008, in: Matthiae, edited by: P., Pinnock, F., Nigro, L. and Marchetti, N. (eds.), Universitià di Roma, Sapienza: Wiesbaden: Harrassowitz Verlag: 165-183.
- Fahimi, H., (2019). “The Bronze Age and the Iron Age on the Central Iranian Plateau: Two successive cultures or the appearance of a new culture?”. The Iranian Plateau during the Bronze Age; Development of Urbanisation, Production and Trade, In: Meyer, J-W., Vila, E., Mashkour, M., Casanova, M. and Vallet, R. (eds.), Archéologie(s) 1, Lyon: MOM Éditions: 335-344.
- Fallah Kiapei, M., (2016). “Field Research on Iron Age Sites in the Tajan Sari River Basin”. Master's Thesis, Tehran: Islamic Azad University, Central Tehran Branch, (unpublished). (in Persian)
- Farrokh’nia, Sh., (2020). “Typology and Comparative Comparison of Qeytariyeh Cemetery Pottery: A Review of the Collection in the National Museum of Iran”. National Museum of Iran, 1 (1): 93-128. (in Persian)
- Fazeli, Nashli, H., Coningham, R. A. E., Young, R. L., Gillmore, G. K., Maghsoudi, M. & Raza, H., (2007). “Socio-Economic Transformations in the Tehran Plain: Final Season of Settlement Survey and Excavations at Tepe Pardis”. Iran, 45(1), 267–285. https://doi.org/10.1080/05786967.2007.11864730
- Fazeli, Nashli, H., (2020). “Excavation report at the site of Shahne Poshte, Babol County”. Tehran: Archaeological Research Institute, (unpublished). (in Persian)
- Fazeli, Nashli, H., Darabi, H.; Nasseri, R. & Fallahian, Y., (2011). “Absolute and relative chronology of the Segzabad in the Qazvin plain”. Archaeological Studies, 3 (1-3): 133-158. (in Persian)
- Fazeli, Nashli, H. & Aghalari, B., (2015). “Iron Age excavation of the Tehran plain based on archaeological data from the Tepe Pardis”. Arj-e Varjavand: Memorial of Professor Dr. Parviz Varjavand, edited by Shahin Ariamanesh, Tehran: Publication: 149-190. (in Persian)
- Fazeli Nashli, H., (2018). “Report of the first chapter of the excavation of the sites of Bazrudpi (Qala'e Ben) and Shahne Poshte, Khoshrudpi, Babol County”. Tehran: Archaeological Research Institute, (unpublished). (in Persian)
- Fazeli, Nashli, H., Safari, M., Voho, Sh., Kalvari-Janaki, H. & Tomalsky, J., (2022). “Bronze Age Chronology of the Northern Front of the Central Alborz Based on the Excavation of the Site of the Ben-Bazrudpi Castle in the City of Babylon”. Iranian Archaeological Research, 12 (32): 103-134. (in Persian)
- Fazeli Nashli, H., Sarlak, S., Hoseinzadeh, J., Yazdani, S., Rafiei-Alavi, B. & Carolin, S. A., (2022). “The North and South Central Plateau of Iran During the Third and Second Millennium BCE (3200-1500 BCE)”. Archaeological Studies, 14 (2-29): 153-180. https://doi.org/10.22059/jarcs.2022.348692.143160
- Fazeli Nashli, H., Theodorakopoulou, K., Stamoulis, K., Athanassas, C., Nazari, H., Nokandeh, J., Jamshidi Yeganeh, S. & Shokri, M., (2023). “Deciphering the Chronology of Tepe Sialk (South) “Ziggurat”, North Central Iranian Plateau, Through Optically Stimulated Luminescence (Osl) Dating”. Journal of Archaeological Science: Reports, 48: 1-12. https://doi.org/10.1016/j.jasrep.2023.103860
- Fazeli Nashli, H., Safari, M., Matthews, R., Thomalsky, J., Lentschke, J. & Madihi, M., (2024). “Revisiting the Archaeological Stratigraphy of Hotu Cave, Iran: Preliminary Report of the 2021 Excavation”. Journal of Archaeological Studies, 16(2): 5-49. https://doi.org/10.22059/jarcs.2025.388982.143332
- Fukai, S. & Ikeda, J., (1971). Dailaman IV: The Excavations at Ghalekuti II & I, 1964. Tokyo University Iraq-Iran Archaeological Expedition, Reports 12, Tokyo: University of Tokyo, Institute of Oriental Culture.
- Ghasemi Gorji, S., (2017). “The beginning of the Iron Age in the eastern plains of Mazandaran”. Maser’s thesis, Babolsar: University of Mazandaran. (in Persian)
- Girshman, R., (1935). “Rapport préliminaire sur les fouilles de Tépé Sialk, près de Kashan (Iran)”. Syria, 16 (3): 229-246. http://www.jstor.org/stable/4389939
- Girshman, R., (1939). Fouilles de Sialk près de Kashan, 1933, 1934, 1937, Vol. II, Département des Antiquités Orientales, Série archéologique, Tome V, Paris: Musée du Louvre.
- Grigoriev, S. A., (2007). “Iron production in the Northern Eurasian Bronze Age”. Fire as an instrument : the archaeology of pyrotechnologies, Edited by: Dragos Gheorghiu, 9th EAA Meeting in St. Petersburg in 2003, Oxford: Archaeopres: 63-69.
- Haerinck. E., (1988). “The Iron Age in Guilan. Proposal for a chronology”. Bronzeworking Centers of Western Asia, c. 1000 B.C.-539 B.C., colloquium at the British Museum 1986, Edited by: John Curtis, London: British Museum: 57-72. https://doi.org/10.4324/9781315788456
- Haerinck. E., (1989). “The Achaemenid (Iron Age IV) Period in Gilan, Iran”. Archaeologia iranica et orientalis: miscellanea in honorem Louis vanden Berghe, editted by: Leon De Meyer and Ernie Haerinck, Gent: Peeters Presse: 455-474. http://hdl.handle.net/1854/LU-230424
- Hakemi, A., (2017). Archaeological Excavations of Rudbar, Gilan, 1964-1968. edited by: Shahin Aryamanesh, Second Edition, Tehran: Cultural Heritage and Tourism Research Institute. (in Persian)
- Heydari, N., (2016). “Investigation of Settlement Patterns of Prehistoric Sites in Mazandaran Province from the Paleolithic to the Iron Age”. PhD thesis, Babolsar: University of Mazandaran (unpublished). (in Persian)
- Heydari, N., Abbasnejad Sarasti, R. & Fazeli Nashli, H., (2018). “Cultural interactions in the Bronze Age of Mazandaran based on pottery data”. Archaeological Studies, 10 (1): 57-74. (in Persian)
- Heydarian, M., (2011). “How the prehistoric cultures of western Mazandaran evolved based on archaeological excavations of Tepe Kalar and the Rashek rock shelter of Kelardasht”. PhD thesis, Tehran: Tarbiat Modares University, (unpublished). (in Persian)
- Hosseinzadeh Sadati, J., Nooralivand, H., Javari, Mo., Montazerdzoori, M., Sohrabinia, A. & Soltyshiak, A., (2019). “The Ash Pottery Culture and Cemeteries of the Second Millennium in Central Iran: An Evaluation of Absolute Dating”. International Conference on the Iron Age in Western Iran and Adjacent Areas (1), edited by: Yousef Hassanzadeh, Ali Akbar Vahdati and Zahed Karimi, Tehran: Cultural Heritage and Tourism Research Institute, National Museum of Iran, Sanandaj: General Directorate of Cultural Heritage, Tourism and Handicrafts of Kurdistan Province: 421-437. (in Persian)
- Irvani-Qadim, F. & Mamizadeh-Gigloo, S., (2017). “Typology and introduction of Iron Age pottery from Jafarabad Khoda Afarin kurgans (first chapter of excavation)”. Archaeological Studies, 2 (4-6): 33-50. (in Persian)
- Jahani, V., (2011). “Manifestations of the Iron 1 Culture in the Polerud Basin: An Archaeological Investigation of the Qaleh-Garden, Bouych, and Tukamjan Cemeterics”. Bulletin of the Okayama Orient Museum, 25: 31-58.
- Kambakhsh-fard, S., (1967). “The Monuments and Remains of the Parthian “Ashkani” Villages in Mughan, Azerbaijan”. Historical Studies, 7: 4-28. (in Persian)
- Kambakhsh-fard, S., (1968). “Excavations in the Temple of Anahita (Kangavar)”. Historical Studies, 18: 11-38. (in Persian)
- Kambakhsh-fard, S., (1998). “The Parthian Tombs”. Archaeology and History, Appendix No. 1, First Edition, Tehran: University Press Center. (in Persian)
- Kambakhsh-fard, S., (1990). Pottery and Pottery in Iran from the Early Neolithic to the Modern Era. First Edition, Tehran: Qoqnos. (in Persian)
- Kazempour, M., Niknami, K., Abedi, A. & Eskandari, N., (2017). “A Fortress and New Kurgan Burials at Zardkhaneh Ahar: Reassessment of the Chronology of the Late Prehistory of Northwestern Iran”. International Journal of the Society of Iranian Archaeologists, 3 (6): 13-36. http://journal.soia.org.ir/download/64_16506a8deebd5c446736cc6a06e73381.html
- Khlopin, K. I., (1983). Southwestern Turkmenistan in The Late Bronze Age Based on The Materials of The Sumbar Burial Grounds. Russian Academy of Sciences, Leningrad, Hauka: Institute of the History of Material Culture. (in Russian)
- Khalatbari, M. R., (2004a). Archaeological Excavations in the Ancient Sites of Talesh, Toul of Gilan. Tehran: Archaeological Research Institute, Rasht: General Directorate of Cultural Heritage, Tourism and Handicrafts of Gilan Province. (in Persian)
- Khalatbari, M. R., (2004b). Archaeological excavations in the ancient sites of Talesh. Waskeh and Mian-Rud. Tehran: Archaeological Research Institute, Rasht: General Directorate of Cultural Heritage, Tourism and Handicrafts of Gilan Province. (in Persian)
- Khalatbari, M. R., (2004c). Archaeological excavations in the ancient sites of Talesh. Maryan and Tandovin. Tehran: Archaeological Research Institute, Rasht: General Directorate of Cultural Heritage, Tourism and Handicrafts of Gilan Province. (in Persian)
- Khalatbari, M. R., (2013). Gilan in the Iron Age. First edition, Tehran: Goi.
- Kiani, M. Y., (1978). Iranian Pottery: A Study of Iranian Pottery from the Prime Minister's Collection. First Edition, Tehran: Prime Minister's Collection. (in Persian)
- Leconte, O. & Mashkoor, M., (1996). “Archaeological Finds in Hyrcania and Dehistan from the Iron Age to the Timurid Period”. Archaeology and History, 10 (2): 9-21. (in Persian)
- Levin, L., (1999). “The Iron Age”. Archaeology of Western Iran, Edited by Frank Hole, translated by Zahra Basti, Fourth Edition. Tehran: Samt: 449-496. (in Persian)
- Mahforuzi, A., (1993a). “Report on the 3rd season of archaeological research in eastern Mazandaran, 2000 to 2002”. Tehran: National Cultural Heritage Organization, (unpublished). (in Persian)
- Mahforuzi, A., (2005). “Descriptive report of archaeological excavations in Gohar Tepe: Rostamkola, Mazandaran”. Tehran: National Cultural Heritage Organization, (unpublished). (in Persian)
- Mahforuzi, A., (2009a). “Descriptive report of archaeological excavations in Gohar Tepe: Rostamkola, Mazandaran”. Tehran: National Cultural Heritage Organization, (unpublished). (in Persian)
- Mahforuzi, A., (2009b). “Report on determining the boundaries of Tepe Terkam”. Tehran: Cultural Heritage Organization Documents Center, (unpublished). (in Persian)
- Majidzadeh, Y., (2009). Excavations of the Uzbek Archaeological Site. Volume 1: Art and Architecture. First edition, Tehran: General Department of Cultural Heritage, Handicrafts and Tourism of Tehran Province. (in Persian)
- Malekzadeh, M., Naseri, R. & Khanipour, M., (2016). “Mersin Shahmirzad Cemetery”. Reports of the 14th Annual Iranian Archaeology Conference, edited by: Hamideh Chobak, First Edition, Tehran: Cultural Heritage and Tourism Research Institute: 463-469. (in Persian)
- Malekzadeh, M., Hasanpour, A. & Hashemi, Z., (2017). “Fouille (2005-2006) à Sangtarashan, Luristan, Iran”. Iranica Antiqua, 52: 61-158. https://doi.org/10.2143/IA.52.0.3269016
- Malekzadeh, M., Naseri, R., Boroomandara, S., Cesaretti, A. & Dan, R., (2023). “Preliminary Report of the First Season of Excavation at the Achaemenid Period (Iron Age IV) Cemetery in Mersin, Semnan Province, Iran”. Iran, 63 (1): 1-15. https://doi.org/10.1080/05786967.2023.2170819
- Masjedi Khak, P. & Khazaei Koohpar, M., (2017). “Review and Introduction of Prehistoric to Early Islamic Archaeological Sites Found in the Central Part of Kojur, Mazandaran”. Essays on the Archaeology of Pre-Islamic Iran, 2 (2-4): 90-75. (in Persian)
- Medvedskaya, Y., (2005). Iran in the Iron Age I. Translated by Ali Akbar Vahdati, first edition, Tehran: Archaeological Research Institute. (in Persian)
- Mirmousavi, M., (2016). “Study of the Analysis and Classification of Pottery Findings from the Kabudval Site”. Master's Thesis, Gorgan: Golestan Institute of Higher Education. (in Persian)
- Mirmousavi, M. & Nokandeh, J., (2017). “Kabudval Site, a New Find from the Iron Age in the Gorgan Plain”. Collection of Papers of the First Specialized Meeting of the Archaeological Perspective of the Northern and Northwestern Iron Age, edited by: Vali Jahani and Mahdis Najafzadeh, Rasht: General Directorate of Cultural Heritage, Tourism and Handicrafts of Gilan Province: 36-54. (in Persian)
- Mousavi Kohpar, M. & Abbasnejad Seresti, R., (2007). “Report of Archaeological Excavations in Tepe-Kelar Kelardasht, First Chapter (2006)”. Tehran, Cultural Heritage Organization Document Center, Archaeological Research Institute, (unpublished). (in Persian)
- Mohammadifar, Y. & HOjbari Nobari, A., (2004). “A perspective on the burial ritual of the Parthian period in the western margin of the Central Zagros (Marivan)”. Payame-e Bastanshenas, 2: 29-42. (in Persian)
- Mohamadifar, Y., Hemati Azandaryani, E., Dailar, A., Hasanlou, S. & Babapiri, J., (2019). “Parthian Burials in the Hamedan City, Western Iran”. Iran, 59(1): 77-89. https://doi.org/10.1080/05786967.2019.1679033
- Naqshineh, A. S., (2005). “Excavations of the Hutu Cave and the Significance of Its Iron Age Pottery Findings”. Payame-e Bastanshenas, 3 (2): 59-78. (in Persian)
- Naqshineh, A. S., Ghanbari, B. &and Alaei, B., (2013a). “New Evidence of the Late Bronze Age and Iron Age in the Fortress of Tepe-Abhar”. Payame-e Bastanshenas, 10 (20): 62-89. (in Persian)
- Naqshineh, A. S., Hatami, E. & and Nikravan Matin, H., (2013b). “Petrographic Study of Iron Age Pottery from Hutu Cave”. Iranian Archaeological Research, 5: 63-78. (in Persian)
- Negahban, E., (1996b). Marlik: the complete excavation report, Vol. 2. Illustration, Philadelphia: University Museum, University of Pennsylvania. https://commons.library.stonybrook.edu/amar/209/
- Nemati, M.R., Sharifian, F. & Sadraei, A., (2019). “Study and Analysis of Coins Discovered from the Valiran Site of Damavand”. Iranian Archaeological Research, 9 (21): 115-129. (in Persian)
- Nemati, M. R., (2022). “4th season of the Excavation of the Mersin Chal Cemetery (Finsk Dam), Semnan Province”. A Selection of Findings from Iranian Archaeological Research in 2021 (Twenty-First Annual Meeting of Iranian Archaeology), First Edition, Tehran: Cultural Heritage and Tourism Research Institute: 121-132. (in Persian)
- Nemati, M. R. & Sadraei, A., (2012). “A Study of Parthian Period Burial Methods in the Valiran Cemetery of Damavand”. Archaeological Studies, 2 (5-6): 103-121. (in Persian)
- Nemati, M. & Bakhtiari, S., (2025). “AMS Radicarbon (C14) Dating of Human Skeletal Remains from the Mersinchal Cemetery, Semnan, Iran”. Journal of Archaeological Studies, 17 (2): 167-187. https://doi.org/10.22059/jarcs.2025.395930.143351
- Nishiaki, Y., (2020). “Dailaman cemetery sites”. In: Archaeological Research and Preservation of Cultural Heritage in Iran, Edited by: K. Yamauchi, N. Murakami and T. Kanai, Fuefuki: Research Institute for Cultural Properties, Teikyo: Teikyo University: 23–27.
- Nishiaki. Y., Mikuni. H., Ogawa, Y. & Arimatsu. Y., (2006). Catalogue of archaeological materials in the department of archaeology of West Asia Part 7, Pottery from Ancient Tombs of the Dailaman District, Iran. Tokyo: The University of Tokyo, Material of Reports 63.
- Olson, K,G. & Thornton C.P., (2019). “Tureng Tepe, a Bronze Age Centre in Northeastern Iran Revisited”. Iran, 59 (1): 4-35. https://doi.org/10.1080/05786967.2019.1679034
- Omrani-Rakavandi, Hamid. & Abbasi. Gh., (2004). “Conjectures to Determine the Area and Boundary of Basijian Tepe, Azadshahr”. Gorgan: General Administration of Cultural Heritage, Tourism and Handicrafts of Golestan Province, (unpublished). (in Persian)
- Overlaet, B., (2005). “The chronology of the Iron Age in the Pusht-i Kuh, Luristan”. Iranica Antiqua, 40: 1-33. http://hdl.handle.net/1854/LU-303899
- Overlaet, B., (2013). Early Iron Age in the Lorestan foothills. Translated by Kamal-eddin Niknami and Amir Saed-Mocheshi, Tehran: Samt. (in Persian)
- Pigott, V. C., (1989). “The Emergence of Iron Use at Hasanlu”. Expedition Magazine Penn Museum, 31 (2-3): 68 – 79.
- Pigott, V. C., (1981). “The Adoption of Iron in Western Iran in The Early First Millennium B.C.: An Archaeometallurgical Study”. Ph.D. Thesis, Pensylvanya : University of Pensylvanya.
- Pigott, V. C., (2004b). “Hasanlu and the Emergence of Iron in Early 1st Millennium BC Western Iran”. Persia's Ancient Splendour, Mining, Handicraft and Archaeology, In: Stöllner. T. Slotta. R. Vatandoust. A. (Eds.), Bochum: Deutsches Bergbau- Museum: 350-353.
- Piller, C. K. & Mahfroozi. A., (2009). “First preliminary report on the joint Iranian-German excavations at Gohar Tappe, Mazandaran”. Iran, Archaologische Mitteilungen aus Iran und Turan, 41: 177-209.
- Piller, C. K., (2013). “The Cadusii in Archaeology? Remarks on the Achaemenid Period (Iron Age IV) in Gilan and Talesh”. Iran and the Caucasus, 17: 115-151. https://doi.org/10.1163/1573384X-20130202
- Qasimi, T., Akbari, M., Qasimi, A., Qadri, M. R., Bahrol Olumi, Shapourabadi, F., Azimi, M. S., Azizi, E., Asadi, E., Ghasemian, M., Davoudi, H., Salehvand, N., Agha Ali Gol, D. & Fujisawa, A., (2019). “Salvage excavation in an Iron Age tomb at Ruwar in the Sirwan River area, Hawraman, Kurdistan”. International Conference on the Iron Age in Western Iran and Adjacent Areas (1), edited by: Yousef Hassanzadeh, Ali Akbar Vahdati and Zahed Karimi, Tehran: Cultural Heritage and Tourism Research Institute, National Museum of Iran, Sanandaj: General Directorate of Cultural Heritage, Tourism and Handicrafts of Kurdistan Province: 63-85. (in Persian)
- Rahbar, M., (1997). “Excavation of the Elymian Tombs of Gelalak of Shushtar”. Proceedings of the First Archaeological Conference, Shush, Tehran: National Cultural Heritage Organization: 175-208. (in Persian)
- Rezaei, H., (2018). “Conjectures to determine the area and proposed boundary of the Tepe Sharif of Gorgan”. Reports of the 16th Annual Meeting of Iranian Archaeology (Short Paper Collection 2017), Tehran: Cultural Heritage and Tourism Research Institute: 220-225. (in Persian)
- Rezaei’Nia, A. A., Vahdati, A. A. & Sharifi, M, (2011). “Finds of the Iron Age Culture of the Pari-Jay Tepe, Mazandaran”. Archaeological Studies of Parseh, 16: 51-68. (in Persian)
- Rezalou, R. & Ayremlou, Y., (2016). “Preliminary Report on the First Season of Excavations at Gilavan Cemetery in Northwestern Iran”. International Journal of the Society of Iranian Archaeologists, 2 (4): 45-74. http://journal.soia.org.ir/download/37_041dff318dc65aae83a60f4955d98f97.html
- Roustaei, K. & Kouhi-Gilvan, M., (2007). “Tepe Hessar in the Iron Age”. Name-ye Pazhoohesh’gah, 21-20: 88-69. (in Persian)
- Safari, M., Abbasnejad Sarasti, R., Fazeli Nashli, H., Thornton, C. & Tomalsky, J., (2021). “A Relative Chronology of the Bronze Age of the Northern Front of the Central Alborz Based on the Typology of Pottery from the Qaleh-e-Ban-Babol Site, Mazandaran”. Archaeological Studies of Parseh, 5 (17): 27-57. (in Persian)
- Samadi, H., (1955). “A Brief Introduction to Some Vessels Discovered in the Shemiran Courses”. A chapter from the third volume of Archaeological Reports, Tehran: Museum of Ancient Iran: 139-146. (in Persian)
- Sarlak, S. & Aghili Niaki, S., (2005). “Architectural Techniques and Metalworking Technology in the Settlement Societies of the Iron Age I and II at the Site of Qoli Darvish, Jamkaran - Qom”. Athar, 38 & 39: 124-161. (in Persian)
- Sarlak, S., (2009). The Seven Thousand-Year Culture of Qom and Archaeological Excavations at Qoli Darvish, Jamkaran, Qom. First edition, Qom: General Department of Cultural Heritage, Handicrafts and Tourism of Qom Province, Naghsh. (in Persian)
- Sarlak, S., (2011). Archaeology and History of Qom: Results of Archaeological Excavations and Stratigraphy of the Qoli Darvish and Shadgholi Khan Sites. First edition, Qom: General Department of Cultural Heritage, Handicrafts and Tourism of Qom Province, Index. (in Persian)
- Schmidt, E. F., (1937). Excavations at Teppeh Hissar Damghan, with an Additional Chapter on the Sasanian Building at Teppeh Hissar, by Fiske Kimball, Philadelphia: University of Pennsylvania Museum of Archaeology and Anthropology. https://doi.org/10.2307/j.ctv5rf6cp
- Schmidt, E. F., Van Loon, M. N. & Curvers, H., (1989). The Holmes Expedition to Luristan. Plate. Vol. 108, Hardcover, with contribution by J. A. Brinkman, Chicago: The Oriental Institute.
- Sharifi Holaei, A., (2005). “Third season of excavations at cemeteries of Gandab and Kharand”. Tehran: Cultural Heritage and Tourism Research Institute, (unpublished). (in Persian)
- Sharifi Holaei, A., (2007). “Archaeological excavations at the Iron Age site of Gandab Shahmirzad, Semnan Province”. Reports of the 9th Annual Conference on Iranian Archaeology (Collection of Articles: Volume 2), First Edition, Tehran: Cultural Heritage and Tourism Research Institute: 229-246. (in Persian)
- Sharifi Holaei, A., (2017). “Archaeological research at the Iron Age cemetery of Gondab Shahmirzad, Semnan Province”. Parseh J. Archaeol. Stud., 1 (1): 49-60. (in Persian)
- Sheikh Shoa'i, F. & Niknami, K., (2018). “Strontium stable isotope analysis and determination of indigenous or non-indigenous individuals in ancient cemeteries, case study: Iron Age cemetery of the ancient site of Gohar Tepeh”. Archaeological Studies, 10 (2-18): 159-170. (in Persian)
- Stronach, D., (1969). “Excavations at Tepe Nūsh-I Jān, 1967”. Iran, 7 (1): 1-20. https://doi.org/10.1080/05786967.1969.11834770
- Stronach, D., (1972). “Yarim Teppeh”. Excavations in Iran. The British Contribution, Oxford: Organizing Committee of the Sixth International Congress of Iranian Art and Archaeology: 21-23.
- Stronach, D., Roaf M., Stronach, R. & Bökönyi, S., (1978). “Excavations at Tepe Nush-I Jan”. Iran, 16 (1): 1-28. https://doi.org/10.1080/05786967.1978.11834228
- Stronach, R., Stronach, D., Farahani, A. & Parsons, A., (2019). “MidParthian Pottery from Building V at Shahr-i Qumis”. Iran. https://doi.org/10.1080/05786967.2019.1633242
- Tadahiko, O. & Takuro, A., (2006). “Outline of the Research during the 2005 Fiscal Year”.Report of the Iran Japan Joint Archaeological Expedition to Gilan, Fifth Season, Edited by: Ohtsu Tadahiko, Jebrael Nokande, Yamauchi Kazuya and Adachi Takuro, Tehran: ICHTO, Tokyo: MCCEJ: 6-29.
- Talaei, H., (2009). The Bronze Age of Iran. third edition, Tehran: Samt. (in Persian)
- Thornton, C. P. & Pigott, V. C., (2011). “Blade-type weaponry of Hasanlu Period IVB”. Peoples and Crafts in Period IVB at Hasanlu, Iran, edited by: Robert H. Dyson: 135-182. https://doi.org/10.2307/j.ctt13x1ndd
- Vahdati, A. A., (2007). “Marlik and Toul-e Talish: A Dating Problem”. Iranica Antiqua, 42: 125-138. https://doi.org/10.2143/IA.42.0.2017873
- Vahdati, A. A. & Piller, C. K., (2018). Marlik: The Splendor of Gilan Iron Age Culture. first edition, Tehran: National Museum of Iran, Rasht: Rasht Museum. (in Persian)
- Vahdati, A. A., (2019). “The Iron Age in Eastern Iran (550-1500 BC)”. Collection of papers of the first biennial international conference of the Iranian Archaeological Scientific Association, edited by Seyyed Mehdi Mousavi, Shahin Ariamanesh, Majid Montazer Zohouri and Morteza Khanipour, first edition, Tehran: Aryarmena: 173-230. (in Persian)
- Vanden Berghe, L., (1964). La nécropole de Khūrvīn. Istanbul: Nederlands Historisch-Archaeologisch Instituut in Het Nabije Oosten.
- Vanden Berghe, L., (1969). Archaeology of Ancient Iran. Iranian Archaeological Treasure No. 2. Translated by Isa Behnam, Tehran: University of Tehran. (in Persian)
- Young, T., C., (1965). “A comparative ceramic chronology for western Iran, 1500-500 B.C”. Iran, 3: 53- 85. https://doi.org/10.2307/4299561
- Young, T., C., (1967). “The Iranian Migration into the Zagros”. Iran, 5: 11-34. https://doi.org/10.1080/05786967.1967.11834760
- Young, T., C., (1975). “Kangavar Valley survey”. Iran, 13: 191-193. https://doi.org/doi.org/10.4236/health.2014.65054
- Young, T., C., (1994). “Rethinking the Iron Age, Preliminary Theories for Evaluating Previous Beliefs”. Translated by Kamyar Abdi, Cultural Heritage, 12: 239-249. (in Persian)
- Young, T., C., (2002). “The Kangavar Survey: The Iron Age”. Iranica Antiqua, 37: 419-436. https://doi.org/doi.org/ 10.2143/IA.37.0.133
- Zare-Khalili, M., (2009). “Comparative Comparison of Pottery from Komishan Cave with Neighboring Sites”. Bachelor's-Master's Thesis, Tehran: Tarbiat Modares University, (unpublished). (in Persian)
- https://www.penn.museum
)