بازتاب اندیشه های اعتقادی تشیع زیدی بر مسکوکات علویان تبرستان

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 باستان شناسی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه تربیت مدرس

2 گروه باستان شناسی دانشگاه تهران

3 دانشگاه تربیت مدرس گروه باستان شناسی

چکیده

مهاجرت سادات علوی به تبرستان و دیلمستان بر اثر فشار خلفای عباسی و سپس قیام یحیی بن عبدالله در دیلم سبب گسترش تشیع زیدی در این منطقه شد. علویان زیدی با استفاده از انزوای جغرافیایی ولایاتِ مزبور از سرزمینهای خلافت اسلامی و جلب حمایت اسپهبدان و مردم محلی موفق به تشکیل اولین حکومت شیعی شدند. از آنجایی که مسکوکات فلزی از قابل استنادترین شواهد باستان شناسی می باشند، در پژهش حاضر تلاش گشته تا با بهره گیری از آنها به این پرسش پاسخ گفته شود که مضامین مورد استفاده علویان بر روی سکه ها چه تفاوتی با شعائر منقور بر سکه های استاندارد عباسیان داشته و ضرب آیات و احادیث جدید با چه هدفی صورت گرفته است؟ نتیجه مطالعات بر روی سکه ها در کنار منابع تاریخی روشن ساخت که علویان تبرستان عامدانه و با هدف اثبات مشروعیت سیاسی و مذهبی خویش، سکه هایی متضمن آیاتی از قرآن کریم، که در باب جایگاه اهل بیت و جهاد در مقابل دستگاه خلافت عباسیان قابلیت تفسیر داشتند، ضرب می کردند. بدین ترتیب، علیرغم آنکه سکه های علویان طرحی مشابه مسکوکات عباسیان دارند، لیکن از نظر مضامین کاملا متمایز و با هدف انتقال مفاهیمی چون حمایت از اهل بیت پیامبر، تبلیغ تشیع و مقابله با دستگاه خلافت عباسیان ضرب می گشتند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Reflection of Zaydi Shia Beliefs on Alid Coins of Tabaristan

نویسندگان [English]

  • Fatemeh Gholizadeh 1
  • hasan karimian 2
  • javad neyestani 3
1 Archaeology, faculty of humanities, university of tarbiat modares
2 Department of Archeology, University of Tehran
3 faculty of humanities, University of Tarbiat Modares
چکیده [English]

The migration of Alid’s Sadat to Tabaristan and Daylam that was the result of pressure of the Abbasid caliphs, along with the subsequent uprising of Yahya bin Abdullah in Daylam led to the spread of Zaydi Shia in the northern Iran. Taking advantage of the geographical isolation of these provinces and their distance from the central states, Alids succeeded in forming the first Shi’ite state of the Islamic caliphate by attracting the support of the Ispahbads and locals people. Since coins are one of the most authentic archaeological evidence, the present study attempts to answer the question of how the Alid themes used on the coins differed from those used on the standard coins of the Abbasids and how the new verses were multiplied? The results of the study on coins and historical sources made indicates that the Alid of the Tabaristan with the aim of proving their political and religious legitimacy, deliberately minted coins containing verses of the Holy Quran, which were capable of interpreting the position of the Ahl al-Bayt and Jihad against the Abbasid caliphate. Thus, despite the fact that the Alid coins have a similar design to the Abbasid coinages, they were quite distinct in terms of conveying concepts such as the support of the Prophet's Ahl al-Bayt, Shiite propaganda, and opposition to the Abbasid caliphate.

کلیدواژه‌ها [English]

  • "Alids"
  • "Zaydi Shia"
  • "Coin"
  • "Islamic Themes"
  • "Religious movements"

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از تاریخ 23 آبان 1400
  • تاریخ دریافت: 12 آذر 1398
  • تاریخ بازنگری: 23 مهر 1399
  • تاریخ پذیرش: 23 آبان 1400