مطالعه‌ی مقدماتی و معرفی جنگ‌افزارهای مکشوفه از گورستان اشکانی وِستِمین کیاسرِ ساری، بر اساس کاوش‌های سال 1394 ، 1396و1397

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری باستان شناسی

2 دانشیار ، گروه باستان شناسی ، دانشگاه تهران

3 استاد دانشگاه تهران

چکیده

در سال 1393 شمسی شرکت پیمانکار مجری خط انتقال گاز دامغان- نکا، بقایای دو گوردخمه را در روستای وِستِمین تخریب و نمایان ساخت. این محوطه‌ در80 کیلومتری جنوب شهر ساری قرار دارد. فعالیت‌های باستان‌شناسی منجر به شناسایی دو گورستان تاریخی، محوطه‌ استقراری، قلعه و گورستان اسلامی شد. بقایای معماری و اشیاء، مبین وجود قبوری به شکل گوردخمه از دوره تاریخی بوده است. سوالاتی که در خصوص این محوطه طرح گردید، آگاهی یافتن از ساختار معماری گورها، شناخت شیوه تدفین و تاریخ‌گذاری آن‌ها بوده است؟ کاوش علمی و بررسی میدانی و نیز مقایسه داده‌ها و شیوه تدفین وجود استقراری وسیع از دوره اشکانی را در این محوطه مسجل نمود. محوطه‌ی وِستِمین نخستین محوطه اشکانی در مازندران است که مورد کاوش باستان-شناختی قرار گرفته است. آنچه که گورستان این محوطه را از دیگر گورستان‌های اشکانی متمایز می‌نماید، وجود گوردخمه‌های خانوادگی‌ است. گوردخمه‌های گورستان وستمین دارای سه بخش شامل: 1- فضای مستطیلی شکل یا راهرو 2 - ورودی یا درگاه بین فضای مستطیل شکل و اتاق دخمه 3- اتاق دخمه است. جنگ‌افزارهایی مانند شمشیر، خنجر، سرتیر، سرپیکان‌های سه‌پر و زره از جمله آثار یافت‌شده از این گورستان‌ است. در کنار اشیاء متنوع، استفاده از جنگ‌افزارها به عنوان هدیه، جنسیت متوفی مطرح نبوده است. با بررسی نوع جنگ‌افزارها می‌توان به کاربرد‌ آن‌ها برای سواره‌نظام اشکانی پی برد، چراکه تسلیحاتی مانند شمشیر، خنجر، سرتیر و سرپیکان جزء تسلیحات سبک محسوب می‌شده و برای سواره‌ نظام چابک اشکانی در برابر رومیان سنگین‌اسلحه به عنوان دشمن سنتی اجتناب‌ناپذیر بوده است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Preliminary Studies on Weapons Discovered from Parthian Vestemin Cemetery in Kiasar, Sari, Based on Excavations in 2015, 2017 & 2018

نویسندگان [English]

  • abdolmotaleb sharifi 1
  • bahman firouzmandi shirejjini 2
  • kamal aldin niknami 3
1 Employee of cultural heritage, handicrafts and tourism of Mazandaran
2 Associate Professor, Department of Archaeology, University of Tehran
3 Professor, Department of Archaeology, University of Tehran
چکیده [English]

In 2014, agents of a contractor company working on gas line Damghan-Neka, demolished and unveiled two Parthian catacombs in the Vestemin Village. Following the incident, the project was stopped and due to the necessity of continuing the national gas transmission project as well as conducting archaeological studies, the necessary credit was allocated for exploration and survey by Iran Gas Engineering and Development Company. The Parthian Vestemin is located 80 km south of Sari in the Chahar Dangeh district. The district includes the eastern cemetery, the western cemetery, the residential sites, the castle and the Islamic cemetery. Vestemin is the first site from the Parthian era that has undergone scientific archeological survey in Mazandaran Province. What distinguishes this cemetery from other Parthian cemeteries discovered in the Parthian cultural sphere is the western cemetery, which contains family catacombs that are architecturally unique. There are mass burials inside the catacombs. The number of people buried inside the graves varies from one to five. Weapons such as swords, daggers, arrowheads, triangular arrowheads, armor and other related tools are among the artifacts found in the eastern cemetery and western catacombs. By examining the type of weapons, we will realize their use for Parthian cavalry, because weapons such as swords, daggers, and arrowheads were considered light weapons and for the agile cavalry of the Parthians against the heavily armed Romans as a traditional enemy have been inevitable.

کلیدواژه‌ها [English]

  • weapon
  • Sari
  • Vestemin
  • Parthian
  • archaeology

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از تاریخ 19 اردیبهشت 1400
  • تاریخ دریافت: 22 فروردین 1400
  • تاریخ بازنگری: 11 اردیبهشت 1400
  • تاریخ پذیرش: 19 اردیبهشت 1400