- ابنبلخی (1384). فارس نامه. به تصحیح: لسترنج و الن نیکلسون، تهران: اساطیر.
- اخوانزنجانی، جلیل، (1356). «شرح پارهای از سکههای لاری ضرب شده در ایران». هنر و مردم، 184 و 185: 97- 86.
- استرابو (1382). جغرافیای استرابو: سرزمینهای زیر فرمان هخامنشیان. ترجم: همایون صنعتیزاده، چاپ اول، تهران: موقوفات دکتر محمود افشار.
- اشرافی، سکینه، (1396). «طبقه بندی و گونهشناسی سفال تاریخی فارس، لارستان (مطالعۀ موردی: قلعه کوپیر». پایاننامۀ کارشناسی ارشد، دانشگاه بوعلیسینا همدان، دانشکدۀ هنر و معماری (منتشر نشده).
- اصفهانی، حمزه بن الحسن، (1346). سنی الملوک الارض و الانبیاء (تاریخ پیامبران و شاهان). ترجمۀ جعفر شعار، تهران: بنیاد فرهنگ.
- اکبری، امیر (1387). «کعبه زرتشت و اهمیت تاریخی کتیبه شاپور اول ساسانی». پژوهشنامه تاریخ، 3 (11): 29-70.
- اورتوم، نیکلاس لئو، (1401). فرمانروایی خدنگها / برآمدن شاهنشاهی پارتی در خاورمیانه یونانیمآب.ترجمۀ شاهین آریامنش، چاپ اول، تهران: پژوهشگاه میراثفرهنگی، صنایعدستی و گردشگری.
- بالاتی، سیلویا، (1399). تارخ و باستانشناسی اقوام زاگرس در هزارۀ اول پیشازمیلاد. ترجمۀ صمد علیون، تبریز، پروژه ترجمۀ حسنلو.
- برفی، سیروس، (1399). «گزارش کوتاه بررسی باستانشناسی شهرستان گراش». مجموعه مقالات کوتاه هجدهمین گردهمآیی سالانه باستانشناسی، گردآورنده: روحالله شیرازی، چاپ اول، پژوهشگاه میراثفرهنگی و گردشگری، صص 131-136 .
- برهان، محمد حسین بن خلف تبریزی، (1342). برهان قاطع. جلد 2، تهران: ابنسینا.
- بلعمی، ابوالفضل (1353). تاریخ بلعمی. جلد 2، تصحیح محمدتقی بهار، تهران: زوار.
- پاتس، دنیل (1385). باستانشناسی ایلام. مترجم: زهرا باستی، تهران: سمت.
- پاسبان، عمران، (1397). «بررسی باستانشناختی محوطه باستانی تنب گِوُه و ارتباطات فرهنگی و تاریخی آن با محوطههای پیرامونی با استناد به یافتههای سفالی». پایاننامۀ کارشناسیارشد، دانشگاه بوعلیسینا همدان، دانشکدۀ هنر و معماری (منتشر نشده).
- پورشریعتی، پروانه، (1399). افول و سقوط شاهنشاهی ساسانی (اتحادیه ساسانی - پارتی و فتح ایران بهدست عربها). ترجمۀ آوا واحدی نوایی، چاپ سوم، تهران: نشر نی.
- ترکمان، اسکندر بیگ، (1382). تاریخ عالم آرای عباسی. جلد 2، بهتصحیح: ایرج افشار، تهران: امیرکبیر.
- خادم، حسین؛ کریمی اصغر؛ و زندوی، سید حسن، (1391). تذکره سید عفیف الدین شاه زندوی (ع). تهران: نشر پیروز.
- خسروزاده، علیرضا، (1398). باستانشناسی خلیجفارس در دورۀ اشکانی و ساسانی. چاپ دوم، تهران: سمت.
- دریایی، تورج، (1383). شاهنشاهی ساسانی. ترجمۀ مرتضی ثاقبفر، چاپ اول، تهران: ققنوس.
- دینوری، ابوحنیفه احمد بن داود، (1364). اخبار الطوال. ترجمۀ محمود مهدوی دامغانی، تهران: نی
- سرخوش، احمد، (1393). «بررسی سیستماتیک و فشرده منطقه بیرم لارستان در پسکرانههای خلیجفارس». گزارشهای سیزدهمین گردهمایی سالانه باستانشناسی ایران، تهران: میراثفرهنگی: 168 -171.
- سرداری، علیرضا؛ و سرخوش، احمد، (1397). «بررسی و شناسایی باستانشناسی لارستان، فارس». گزارشهای هفدهمین گردهمایی سالانه باستانشناسی ایران، جلد 1، تهران: پژوهشگاه میراثفرهنگی: 656-663.
- شهسواری، میثم، (1400). «معرفی چند گونۀ سفال متعلق به دوره تاریخی از حوزۀ فرهنگی هلیلرود». سپهر مجد (باستانشناسی دنیای ایرانی و سرزمینهای پیرامون)، مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی: 525-538.
- صفرزاده، سعید؛ و برفی، سیروس، (1399). «گزارش کوتاه بررسی باستانشناسی شهرستان قیر و کارزین (بخش مرکزی)». مجموعه مقالات کوتاه هجدهمین گردهمآیی سالانه باستانشناسی، گردآورنده: روحالله شیرازی، چاپ اول، پژوهشگاه میراثفرهنگی و گردشگری: 519-521.
- طبری، محمد، (1362). تاریخ الرسل و الملوک (تاریخ طبری). ابوالقاسم پاینده، چاپ 2، جلد 2، تهران: اساطیر.
- عسکریچاوردی، علیرضا، (1392). پژوهشهای باستانشناسی، کرانههای خلیجفارس شهرستانهای لامرد و مهر، فارس. سبحان نور و دانشگاه هنر شیراز.
- عسکریچاوردی، علیرضا؛ و کائیم، باربارا، (1391). «پژوهشهای باستانشناسی در منطقه کاریان لارستان: فرضیهای درباره محل آتش آذرفرنبغ»، در: نامورنامه: مقالههایی در پاسداشت یاد مسعود آذرنوش، بهکوشش: حمید فهیمی و کریم علیزاده، تهران: ایران نگلر: 368-347
- غلامی، خدیجه؛ محمدیفر، یعقوب؛ و عسکریچاوردی، علیرضا، (1401). «بررسی روشمند محوطۀ قلعه گلرخ در دشت پسکرانهای علامرودشت». پژوهشهای باستانشناسی ایران، 12 (32): 188- 163. https://doi.org/10.22084/nb.2021.24225.2332
- غلامی، خدیجه؛ و محمدیفر، یعقوب، (1403). «بررسی پایگان آبی هرمز فارس در دورۀ ساسانی». سینوس پرسیکوس، 2 (3): 79 - 53. https://doi.org/10.22034/sp.2024.490206.1014
- غلامی، خدیجه؛ و زارعی، محمدابراهیم، (1401). «بررسی پایگان آبی لارستان قدیم براساس منابع مکتوب و شواهد موجود از قرن 5 هجری تا پایان دوره قاجاریه». پژوهشهای ایرانشناسی، 23 (12): 26-44. https://jis.ut.ac.ir/article_89827.html#: ~: text=10.22059/jis.2022.338345.1085
- فرای، ریچارد، (1378). «پارس از زمان اسکندر تا دوران ساسانی». باستانشناسی و هنر ایران (32 مقاله در بزرگداشت عزتالله نگهبان)، تهران: مرکز نشر دانشگاهی.
- فردوسی، ابوالقاسم، (1347). شاهنامه. جلد 7، براساس چاپ مسکو، به اهتمام: م. ن. عثمانوف، زیر نظر: ع. نوشین، تهران: دانش.
- فردوسی، ابوالقاسم، (1347). شاهنامه. جلد 9، براساس چاپ مسکو، به اهتمام: آ. برئلس زیر نظر: ع. نوشین، تهران دانش.
- فردوسی، ابوالقاسم، (1384). شاهنامه. به تصحیح: ژول مول، چاپ هشتم، تهران: بهزاد.
- فرنبغدادگی، (1390). بندهش. گزارنده: مهرداد بهار، تهران: توس.
- فرهوشی، بهرام، (1381). فرهنگ فارسی به پهلوی. تهران: دانشگاه تهران.
- کریستنسن، آرتور، (1355). آفرینش زیانکار در روایات ایرانی. ترجمۀ احمد طباطبایی، تبریز: مؤسسه تاریخ و فرهنگ ایران.
- کنت، درک، (1393). سفالهای ساسانی و اسلامی راسالخیمه (طبقهبندی و بررسی تجارت در حوزه غربی اقیانوس هند). علیرضا خسروزاده و محمد مرتضایی، پروژه ترجمۀ حسنلو، تبریز.
- محمدیفر، یعقوب؛ و خونانی، علیرضا، (1393). «بازسازی تاریخ پادشاهی پارس در دوران اشکانی». مطالعات باستانشناسی، 6(2): 149-165. http://doi.org/10.22059/jarcs.2015.54180
- مشکور، محمدجواد، (1329). کارنامۀ اردشیر بابکان. تهران: دنیای کتاب.
- مرعشی، سید ظهیرالدین، (1363). تاریخ طبرستان و رویان و مازندران. اهتمام: برنهارد دازن، تهران: دیبا.
- مزداپور، کتایون، (1383). داغ گل سرخ و چهارده گفتار دیگر درباره اسطوره. تهران: اساطیر.
- مقدسی، ابوعبدالله محمد بن احمد، (1361). احسن التقاسیم فی معرفة الاقالیم. جلد 2، ترجمۀ علینقی منزوی، تهران: نشر: کاویان.
- منجم یزدی، ملاجلال، (1366). تاریخ عباسی یا روزنامه ملا جلال: شامل وقایع دربار شاه عباس صفوی. به تصحیح: ایرج افشار، تهران: امیر کبیر.
- منصوری، مجید؛ و لطفینسب، کمال، (1394). «بررسی باستانشناسی بخش کردیانِ شهرستان جهرم، استان فارس». پیامباستانشناس، 12 (23): 102- 81. https://dorl.net/dor/20.1001.1.20084285.1394.12.23.6.2
- نولدکه، تئودور، (1357). حماسه ملی ایران، بزرگ علوی. چاپ سوم، تهران: سپهر.
- وثوقی، محمدباقر؛ عابدیراد، منوچهر؛ تقوی، کرامت الله؛ و رحمانی، صادق، (1387). تاریخ مفصل لارستان. جلد 1، چاپ 2، تهران: همسایه.
- هنینگ، والتر برونو، (1384). «یادداشتهایی درباره سنگنوشته بزرگ شاپور یکم». ایرانشناخت، یادنامۀ ویلیامز جکسن، گزارش: جلیل دوستخواه، تهران: نشر آگه: 293- 314.
- یارشاطر، احسان، (1389). تاریخ کمبریج ایران. ترجمۀ حسن اوشه، جلد 3، تهران: امیرکبیر
References
- Akbari, A., (2008). “The Ka’ba-ye Zartosht and the Historical Significance of Shapur I’s Inscription”. Pazhoheshname-ye Tarikh [Historical Research Journal] 3 (11): 29–70, (In Persian).
- Akhawan Zanjani, J., (1977). “Explanation of some Lari coins minted in Iran”. Honar va Mardom (Art and People), 184-185: 86-97 (In Persian).
- Al-Waqidi, M. b. U., (1997). Futuh al-Sham. Beirut: Dar al-Kutub al-Ilmiyah. (in Arabic).
- Ashrafi, S., (2017). “Classification and Typology of Historical Ceramics in Fars, Laristan (Case Study: Kopir Castle)”. Master's Thesis, Bu Ali Sina University, Hamedan (Unpublished) (In Persian).
- Askari Chaverdi, A., (2013). Archaeological Research In Hinterland of Persian Gulf: Lamard and Mehr Districts, Fars. Sebhan Noor Publications and Shiraz University of Art (In Persian).
- Askari Chaverdi, A., (2017). “Post-Achaemenid Legacy of the Persian Gulf Hinterland: Systematic Survey of Surface Remains from Tomb-e Bot, Fars”. Iran. Ancient civilizations from Scythia to Siberia, 23(1): 127-150. http://dx.doi.org/10.1163/15700577-12341312
- Askari Chaverdi, A. & Kaim, B., (2012). “Archaeological Research in the Kāriyān Region of Laristan: A Hypothesis on the Location of the Ādur Farnbāg Fire Temple”. Nāmvar-nāmeh, Articles in Honor of Masoud Azarnoush, Edited by Hamid Fahimi and Karim Alizadeh, First Edition, Tehran: Iran Negar: 347–368 (In Persian).
- Bal'ami, A., (1974). Tarikh-e Bal'ami [The History of Bal'ami]. M. T. Bahar, Ed.; Vol. 2, Tehran: Zavvar (In Persian).
- Balatti, S., (2020). History and Archaeology of the Zagros Peoples in the First Millennium BC. Translated by Samad Aliyoun Khajeh Dizaj, First Edition, Tabriz, Pruje-ye Tarjomeh-ye Hasanlu (In Persian).
- Barfi, S., (2020). “A Brief Report on the Archaeological Survey of Gerash County”. Short Papers from the 18th Annual Archaeological Conference, Compiled by Ruhollah Shirazi, First Edition, Pazhuheshgah-e Miras-e Farhangi va Gardeshgari: 131-136 (In Persian).
- Borhan, M., (1963). Borhan-e Qate. Vol. 2, Tehran: Ebn-e Sina.
- Boucharlat, R. & Labrousse, A., (1979). “Le palais d'ArtaxerxèsII sur la rive droite du Chaour à Suse”. Cahiers de la Délégation Archéologique Française en Iran (DAFI), 10: 19-136.
- Christensen, A., (1976). Āfarinesh-e Ziyānkār dar Revāyāt-e Irāni [The Creation of the Harmful One in Iranian Traditions]. A. Tabatabai Trans, Tabriz: Moasseseh-ye Tārikh va Farhang-e Irān (In Persian).
- Daryaee, T., (2004). Sasanian Empire. Mortaza Saqebfar translator, First Edition, Tehran, Qoqnus Publishing (In Persian).
- De Cardi, B., (1996). “A late Pre- Islamic Burial at al- Khatt, U.A.E”. Arabian Archaeology and Epigraphy, 7: 82-87. https://doi.org/10.1111/j.1600-0471.1996.tb00091.x
- Esfahani, H., (1967). Tarikh-e Payambaran va Shahan [The History of Prophets and Kings]. Mohammad-Taqi Bahar Trans, Tehran: Bonyad-e Farhang. (In Persian).
- Farahvaši, B., (2002). Farhang-e Farsi be Pahlavi [Persian to Pahlavi Dictionary]. Tehran: Daneshgah-e Tehran. (In Persian).
- Farnbagh-Dadagi, (2011). Bundahishn. 5nd ed, M. Bahar, Trans, Tehran: Tus (In Persian).
- Ferdowsi, A., (1968). Shahnameh. Vol. 7, Based on the Moscow Edition, Edited by M.N. Osmanov under the Supervision of A. Noshiin, Tehran, Danesh (In Persian).
- Ferdowsi, A., (1971). Shahnameh. Vol. 9, Based on the Moscow Edition, Edited by A. Bertels under the Supervision of A. Noshiin, Tehran: Danesh (In Persian).
- Frye, R., (1999). Persia/ Fars from Alexander to the Sassanians, The Iranian World Essays on Iranian Art and Archaeology (32 Articles in Honor of Ezzatollah Negahban). Tehran: Markaz-e Nashr-e Daneshgahi.
- Gholami, Kh., Mohammadifar, Y. & Askari Chaverdi, A, (2022). “The Methodical Study of Qale’h-ye Golrokh Site in Hinterland Ala-Marvdasht Plain”. Pazhohesh-ha-ye Bastanshenasi Iran, 32 (12): 163-188 (In Persian). https://doi.org/10.22084/nb.2021.24225.2332
- Gholami, K. & Mohammadifar, Y., (2025). “A Study of Water Systems of Hormuz, Fars, during the Sasanian Period”. Sinus Persicus, 2(3): 53-79 (In Persian). https://doi.org/10.22034/sp.2024.490206.1014
- Gholami, Kh. & Zarei, M., (2022). “Study of old Larestan water systems based on written sources and available evidence (from the 5th century AH to the end of the Qajar period)”. Iranian Studies, 12(1): 24-44 (In Persian). https://doi.org/10.22059/jis.2022.338345.1085
- Henning, W, B., (2005). “Notes on the great inscription of Shapur I”. Irān-shenākht, Yādnāme-ye Williams Jackson, 293-314, Tehran: Āgah (In Persian).
- Huff, D., (1984). “Das Felsrelife von Qir (Fars)”. Archäologische Mitteilungen aus Iran (AMI), 17: 221-247
- Ibn Balkhi, (2005). Farsnameh. Edited by: G. Le Strange and R.A. Nicholson, Tehran: Asatīr (In Persian).
- Kennet, D., (2007). “The Decline of eastern Arabia in the Sasanian period”. Arabian Archaeology and Epigraphy, 18: 86-122. https://doi.org/10.1111/j.1600-0471.2007.00274.x
- Kennet, D., (2014). Sasanian and Islamic Pottery from Ras al-Khaimah: Classification, Chronology and Analysis of Trade in the Western Indian Ocean. trans. by Alireza Khosrowzadeh & Mohammad Mortazai, Tabriz, Pruje-ye Tarjomeh-ye Hasanlu (In Persian).
- Khadem, H., Karimi, A. & Zandavi, S., (2012). Tazkerah-ye Seyed Afif al-Din Shah Zandavi. First Edition, Tehran: Pirooz Publishing (In Persian).
- Khosrowzadeh, A., (2019). Archaeology of the Persian Gulf in the Parthian and Sasanian Periods. Second Edition, Tehran, Samt (In Persian).
- Mansouri, M. & Lotfi Nasab, K., (2015). “Archaeological Survey of the Kordian District in Jahrom County, Fars Province”. Payam-e Bastanshenas, 12(23): 81-102 (In Persian). https://dorl.net/dor/20.1001.1.20084285.1394.12.23.6.
- Mashkur, M., (1950). Karnameh Ardashir Papkan. Tehran: Donya-ye Ketab (In Persian).
- Mar'ashi, S., (1984). History of Tabarestan, Ruyan and Mazandaran. Edited by Bernhard Dorn, First Edition, Tehran: Diba (In Persian).
- Mathiesen, H. E., (1992). Sculpture in the Parthian Empire: a Study in Chronology. Vol. 1: Catalogue, Aarhus.
- Mazdapour, K., (2004). Dāgh-e Gol-e Sorkh va Chahārdah Goftār-e Digar darbāre-ye. Tehran: Asātir (In Persian).
-Mohammadifar, Y. & Khounani, A., (2015). “History of Pars During the Arsacid Era Based on the Numismatic Evidence”. Journal of Archaeological Studies, 6(2): 149-165. https://doi.org/10.22059/jarcs.2015.54180 (In Persian).
- Mouton, M., Benoist, A. & Mokaddem, K., (1994). “Excavations at Mleiha site: the 1993 and 1994 seasons”. Archaeological Surveys and Excavations in the Sharjah Emirate, 1993 and 1994. A Seventh Interim Report, 11-20.
- Munajjim Yazdi, M., (1987). Tarikh-e Abbasi ya Ruznameh-ye Molla Jalal: Events of Shah Abbas Safavi's Court. Edited by: Iraj Afshar, First Edition, Tehran, Amir Kabir (In Persian).
- Muqaddasi, A., (1982). Ahsan al-Taqasim fi Ma rifat al-Aqalim. Trans. by Alinqi Manzavi, vol 2, Tehran: Kavitan (In Persian).
- Noldeke, T., (1978). The Iranian national epic. Trans. by B. Alavi, 3rd ed. Tehran, Sepher (In Persian).
- Ortom, N., (2022). Reign of Arrows: The Rise of the Parthian Empire in the Hellenistic Middle East. Trans. by Shahin Ariamanesh, First Edition, Tehran: Pazhuheshgah-e Miras-e Farhangi, Sana’ye-e Dasti va Gardeshgari (In Persian).
- Pasban, O., (2018). “Archaeological Investigation of the Ancient Site of Tang-e Gav and Its Cultural and Historical Relations with Surrounding Sites Based on Ceramic Findings”. Hamedan: Bu-Ali Sina University (Unpublished), (In Persian).
- Potts, D., (2006). The Archaeology of Elam. Trans. by Zahra Basti, First Edition, Tehran: Samt (In Persian).
- Pourshariati, P., (2020). Decline and Fall of the Sasanian Empire: The Sasanian-Parthian Confederacy and the Arab Conquest of Iran. Trans. by Ava Vahidi Navaei, Third Edition, Tehran: Nashr-e Ney (In Persian).
- Safarzadeh, S. & Barfi, S., (2020). “Brief Report on the Archaeological Survey of Qir and Karzin County”. in: Short Papers from the 18th Annual Archaeological Conference, Compiled by Ruhollah Shirazi, First Edition, Pazhuheshgah-e Miras-e Farhangi va Gardeshgari: 519-521 (In Persian).
- Sardar, A. & Sarkhosh, A., (2018). “Archaeological Survey and Identification in Larestan, Fars”. Reports of the Seventeenth Annual Iranian Archaeology Conference, Vol 1, Tehran: Research Institute of Cultural Heritage: 656-663 (In Persian).
- Sarkhosh, A., (2014). “Systematic and Intensive Survey of the Byrem Region, Larestan, in the hinterland of the Persian Gulf”. Reports of the Thirteenth Annual Iranian Archaeology Conference, Tehran: Cultural Heritage: 168-171 (In Persian).
- Shahsavari, M., (2021). “Introduction of Several Historical Period Pottery Types from the Halil River Cultural Basin”. Sepahr-e Majd (Archaeology of the Iranian World and Surrounding Lands), Markaz-e Dā'eratolma'āref-e Bozorg-e Eslāmi: 525-538 (In Persian).
- Šmíd, J., Uvizl, M., Shobrak, M., Salim, A. F. A., AlGethami, R. H. M., Algethami, A. R., ... & Carranza, S., (2021). “Swimming through the sands of the Sahara and Arabian deserts: Phylogeny of sandfish skinks (Scincidae, Scincus) reveals a recent and rapid diversification”. Molecular Phylogenetics and Evolution, 155: 107012. https://doi.org/10.1016/j.ympev.2020.107012
- Stein, M. A., (1937). Archaeological Reconnaissances in North Western India and south Eastern Iran. London
- Strabo, (2003). Strabo's Geography – supject nationts of the Achaemenid Empire. Sanei-zadeh translator, Tehran, Moghofate Dr. Afshar Endowment Foundation (In Persian).
- Tabari, M., (1983). History of the Prophets and Kings (Tarikh al-Tabari, Vol 2). Trans. by Abu al-Qasim Payandeh, Tehran: Esatir, 2th Edition (In Persian).
- Turkman, I. B., (2003). Tarikh-e Alam-ara-ye Abbasi (Vol. 2), Edited by: Iraj Afshar, First Edition, Tehran, Amir Kabir Publishing (In Persian).
- Vosoughi, M., Abdi Rad, M., Taghavi, K. & Rahmani, S., (2008). A Comprehensive History of Larestan, Vol 1, Tehran: Hamsaeh (In Persian).
- Whitcomb, D. S., (1985). Before the Koses and Nightigales excavations at Qasr- Abu Nasr, old Shiraz. NewYork, Metrolitan Museum of ART.
- Yarshater, E., (2010). The Cambridge History of Iran. Vol 3, Trans. by H. Anousheh, Tehran: Amir Kabir (In Persian).