دره شام و مسئله تساهل مذهبی ایلخانان مغول در شمال‌غرب ایران (جلفا)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، گروه باستان شناسی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

2 استادیار، گروه باستان شناسی، پژوهشکده باستان شناسی، تهران، ایران

3 دانشیار، گروه باستان شناسی، پژوهشکده باستان شناسی، تهران، ایران

4 دانشیار گروه باستان شناسی، پژوهشکده باستان شناسی، تهران، ایران.

چکیده

در سال 1398 شمسی، با هدف شناسایی و مطالعه‌ی محوطه‌های دوره‌ی ایلخانی در حاشیه‌ی رود ارس یک فصل بررسی و شناسایی با تمرکز بر منطقه دره‌ی شام در شهرستان جلفا در مابین دو استان آذربایجان شرقی و غربی انجام شد که در نتیجه‌ی آن 53 اثر و محوطه-ی باستانی شناسایی و ثبت شد. موقعیت راهبردی و ژئوپولتیکی این منطقه با حوزه‌های پیرامونی خود چون قفقاز، ترکیه و آسیای مرکزی و نیز موقعیت ژئواکونومیکی آن به عنوان کریدورهای ارتباطی سبب شده که از هزاره دوم پیش از میلاد تا دوره‌های متأخر فرهنگ‌های مختلفی در این محدوده شکل گیرد. به عبارت دیگر، عمده‌ترین عامل در روند شکل‌گیری استقرارهای این منطقه قرار‌گیری آن در مسیر راه‌های تجاری، ارتباطات آسان درون منطقه‌ای و برون منطقه‌ای بویژه در دوره ایلخانان مغول است که در روند تکاملی فرهنگ‌های دره‌ی شام نقش بسزایی داشته است. از سوی دیگر با توجه به اهمیت مذهبی این منطقه در دوره ایلخانان مغول که نشانگر تساهل و تسامح مذهبی آنان بر پایه‌ی سیاست گذاری‌های خارجی آنها بود؛ اطلاعات مفیدی از ساختار اجتماعی و مذهبی منطقه در ادوار مختلف فرهنگی به ویژه دوره ایلخانی به دست آمد. به عبارت دیگر بررسی‌های میدانی و تطابق آنها با متون تاریخی روشنگر این مطلب است که در دوره ایلخانان مغول سیاست آزادی مذهبی و فقدان تعصب دینی مغولان که از آن به تسامح و تساهل مذهبی دوره حاکمیت ایلخانان یاد می‌شود منتج از یک‌سری علل و عوامل پیدا و ناپیدا بود که در مجموع برآیندی از سیاست‌ورزی و سیاسی کاری ایشان در امر دین بود.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The problem of religious tolerance among the Mongol Ilkhans in the Sham Valley and northwestern Iran(Jolfa)

نویسندگان [English]

  • soraya afshari 1
  • Liliy Niakan 2
  • Behrooz Omrani 3
  • Mohammad Mortezayi 4
1 Phd Student Department of Archeology. Science and Research Branch. Islamic Azad University.Tehran.Iran
2 Assistant Professor Department of Archeology. Archaeological Research Institute. Tehran.Iran
3 Associate Professor Department of Archeology. Archaeological Research Institute. Tehran.Iran
4 Associate Professor, Department of Archeology, Archaeological Research Institute, Tehran, Iran.
چکیده [English]

. In this connection, in Shamsi in 1398, a survey was conducted with the aim of identifying and investigating patriarchal sites along the Aras River, mainly in the Shamsi valley area in the town of Jolfa, between the two provinces of eastern and western Azerbaijan. During this survey, 53 archaeological documents and sites were identified and recorded. This region has played a strategic and geopolitical role in the surrounding regions such as the Caucasus, Turkey, and Central Asia, as well as a geo-economic role as a communication corridor from the 2nd millennium BC through the ages. Subsequently, a variety of cultures were formed in the region. In other words, which facilitated communication within and outside the region, and this played a major role in the development of the culture of the Siam Valley, especially during the Mongol dynasty. On the other hand, in view of the religious importance of the region during the Mongol dynasty, when the region showed religious tolerance through its foreign policy, useful information was obtained about the social and religious structure of the region during different cultural periods, especially during the patriarchal period. In other words, the field research and adaptation to historical documents revealed that the religious freedom policy of the Mongol Ilkhans, called religious tolerance under the Ilkhanate rule, and the lack of religious prejudice among Mongolians were due to various causes and factors. It was clear that it was the result of his political and religious policies.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Political changes in northwestern Iran
  • Jolfa
  • Sham Valley
  • Mongol Irk
  • Religious Tolerance

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از تاریخ 07 تیر 1400
  • تاریخ دریافت: 19 اردیبهشت 1400
  • تاریخ بازنگری: 30 خرداد 1400
  • تاریخ پذیرش: 26 خرداد 1400