مطالعات باستان شناسی

چکیده چکیده: نبونئید، بازپسین شاه دوران بابل-نو برای زنده کردن دوبارۀ آیین‌های کهن میانرودانی، با جستجو در نوشته‌های باستانی بابل و کاوش در مکان‌های مدفون‌شده، توانست جزئیاتی دربارۀ اِنتوها یا "کاهنه‌های بلندپایه" در پرستشگاه‌ها بیابد تا سنت فراموش‌شدۀ خدا-همسری در میانرودان باستان را بار دیگر از نو برقرار سازد. او با استناد به یک ماه گرفتگی، دختر خود را به همسری خدای سین، خدای ماه درآورد و نام اِن-نیگلدی-نانّا، را بر او نهاد. اِن-نیگلدی-نانّا، در کنار زیگورات اور در بنای گیپَرو که اقامتگاه کهن اِنتوها بود و پدرش آن جا را بازسازی کرده بود، اقامت گزید و ادارۀ پرستشگاه و امور اقتصادی آن را برعهده گرفت. با این کار، نبونئید میان خود و خدای ماه پیوند خانوادگی برقرار می‌کرد و به چند هدف سیاسی و اقتصادی مهم نیز دست می‌یافت که مهمترین آن تحکیم جایگاه خدای سین در برابر مردوک، خدای بزرگ بابل بود. کارهای نبونئید، مخالفت و خشم روحانیان بابل را برانگیخت و جایگاه نبونئید را پیش از سر رسیدن کورش بزرگ به شدت تضعیف کرد. اما زندگی و جایگاه دختر نبونئید به عنوان کاهنۀ بزرگ پرستشگاه سین و همسر خدای ماه در اور با سقوط پدرش تغییر نکرد. او در کنار انجام وظایف آیینی روزانۀ خود و ادارۀ پرستشگاه به کاوش‌ در محوطه‌های باستانی جنوب میانرودان و گردآوری آثار کهن پرداخت که این کار تا دوران پادشاهی داریوش بزرگ همچنان ادامه داشت. اما آنچه کمتر به آن توجه شده این است که گزینش او به عنوان کاهنۀ پرستشگاه تا پایان عمر، به خواست نبونئید و برای تحکیم موقعیت سیاسی‌اش بود و خود اِن-نیگلدی-نانّا در این انتخاب ناگزیر، چاره‌ای جز اطاعت نداشته است. این بازتابی از واقعیت قدرت در جوامع باستانی میانرودان است.